palette
نقد روش شناختی جایگاه عرفان در مقام داوری در روش شناسی فلسفه ملاصدرا

چکیده

یکی از مهم ترین نظریه ها در باب روش شناسی فلسفه ملاصدرا نظریه تفکیک مقام گردآوری از مقام داوری است. بر اساس این دیدگاه، ملاصدرا صرفاً در مقام گرداوری از کشف و شهود عرفانی بهره گرفته است و در مقام داوری صرفاً تکیه بر برهان به عنوان روش حقیقی فلسفه دارد. پژوهش حاضر نشان می دهد برخلاف مدعای معتقدان به نظریه مذکور، ملاصدرا در مقام داوری نیز از کشف و شهود عرفانی در عرض برهان استفاده کرده است. ملاصدرا علاوه بر اینکه به این امر اذعان می کند آن را نقطه قوت فلسفه خود محسوب می کند. به عقیده نگارنده استفاده از کشف و شهود عرفانی در مقام داوری مسائل و مباحث فلسفی دارای نقدها و آسیب های روش شناختی مهمی است که می توان آنها را در قالب سه مسأله بیان ناپذیری، عدم قابلیت انتقال و نقدناپذیری کشف و شهود عرفانی مورد بحث و برسی قرار داد.

واژگان کلیدی
نقد روش شناختی- مقام گردآوری- مقام داوری- جایگاه عرفان- ملاصدرا

منابع و مآخذ مقاله

- ابراهیمی دینانی، غلامحسین و عبدالله نصری، آیینه های فیلسوف: گفتگوهایی در باب زندگی، آثار و دیدگاه های استاد غلامحسین ابراهیمی دینانی، چاپ دوم، تهران: سروش، 1383.

- ......، ماجرای فکر فلسفی در جهان اسلام، ج3، چاپ دوم، تهران: طرح نو، 1382.

- ......، دفتر عقل و آیت عشق، ج1، تهران: طرح نو، 1380.

- احمدی سعدی، عباس ، شهود صدرایی: عقلانی یا عرفانی، اندیشه دینی، شماره 8و9، 1380.

- استیس، والتر نرنس ، عرفان و فلسفه، ترجمه بهاء الدین خرمشاهی، تهران: سروش، 1361 .

- بلخی، جلال الدین محمد ، مثنوی معنوی، دفتر اول، به کوشش نیکلسون، لیدن: بریل، 1925.

- پویان، مرتضی ، نقد نقد: تأملی در تأملاتی در کتاب معاد جسمانی در حکمت متعالیه، کتاب ماه فلسفه، شماره38، 1389.

- جعفری، علامه محمد تقی ؛ عرفان اسلامی، چاپ هشتم، تهران: موسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری، 1388.

- رمضانی،حسن...{و دیگران}، قرآن، عرفان و برهان/ (بررسی رابطه دین، فلسفه و عرفان اسلامی)، کتاب نقد، شماره 39، 1385.

- زرین کوب، عبدالحسین ، ارزش میراث صوفیه، چاپ یازدهم، تهران: امیرکبیر، 1382.

- سروش، عبدالکریم ، حکمت در فرهنگ اسلامی، دانشگاه انقلاب، دوره جدید، شماره 98-99.

- شیروانی، علی ، تأملی در ویژگی های روش شناختی مکتب فلسفی صدرالمتألهین، فصلنامه روش شناسی علوم انسانی، شماره 56، 1387.

- صائنی،محمد اسماعیل...{و دیگران}، حکمت متعالیه، کیهان اندیشه، شماره 48، 1372.

- صدرالمتألهین شیرازی. الحکمة المتعالیه فی الاسفار العقلیّة الاربعة.9 جلد، بیروت: دارالاحیاء التّراث، 1981م.

- ......، العرشیة، تصحیح غلامحسین آهنی، تهران: مولی، 1361.

- ......، المبدأ و المعاد، به تصحیح سیدجلال الدین آشتیانی، تهران: انجمن حکمت و فلسفه ایران، 1354.

- ......، کسر اصنام الجاهلیة، مقدمه و تصحیح و تعلیق از دکتر جهانگیری، چاپ اول، تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا، 1381.

- ......، مفاتیح الغیب، مقدمه و تصحیح محمد خواجوی، تهران: موسسه تحقیقات فرهنگی، 1363.

- ......، المشاعر. به اهتمام هانری کربن، چاپ دوّم، تهران: انتشارات کتابخانه طهوری، 1363.

- ......، رساله سه اصل، به تصحیح و اهتمام دکتر سیدحسین نصر، جلد 1، تهران: دانشگاه علوم معقول و منقول، 1340.

- عابد جابری، محمد ، جدال کلام، عرفان و فلسفه در تمدن اسلامی، ترجمه رضا شیرازی، تهران: یادآوران، 1381.

- عبدالرزاق، مصطفی ، زمینه تاریخ فلسفه اسلامی، ترجمه دکتر فتحعلی اکبری، چاپ دوم، اصفهان: پرسش، 1381.

- عبودیت، عبدالرسول ، درآمدی بر نظام حکمت صدرایی، جلد اول، چاپ دوم، تهران: سمت، 1388.

- عین القضاة، زبدة الحقایق، تصحیح عفیف عسیران، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

- فروغی، محمد علی ، سیر حکمت در اروپا، سه جلدی، جلد سوم، تهران: زوار، 1344.

- فنائی اشکوری، محمد ، عرفان متعالی (دیدگاه و جایگاه عرفانی ملاصدرا)، خردنامه صدرا، شماره 62، 1389.

- فولادی، علیرضا ، زبان عرفان، چاپ سوم، تهران: سخن: فراگفت، 1389.

- قراملکی، احد فرامرز، روش شناسی مطالعات دینی(تحریری نو)، چاپ ششم، مشهد: دانشگاه علوم اسلامی رضوی، 1390.

- قیصری، داود ، شرح فصوص الحکم، جلد 1، تحقیق حسن حسن زاده آملی، قم: بوستان کتاب، 1382.

- کدیور، محسن ، حکومت ولایی، چاپ دوم، تهران: نشر نی، 1378.

- کربلایی لو، مرتضی ، تحریف ملاصدرا و حکمت متعالیه، کتاب ماه فلسفه، شماره 20، 1388.

- کوربن، هانری ، تاریخ فلسفه اسلامی، ترجمه جواد طباطبایی، چاپ هفتم، تهران:کویر، 1388.

- مصباح یزدی، محمدتقی ، آموزش فلسفه، ج1، چاپ نهم، تهران:نشر بین الملل، 1388.

- معلمی، حسن ، عرفان نظری، قم: مرکز نشر هاجر، 1388.

- نصر، سید حسین ، صدرالمتألهین شیرازی و حکمت متعالیه، مترجم حسین سوزنچی، چاپ دوم، تهران: دفتر پژوهش و نشر سهروردی، 1387، ص 93.

- ......، معرفت و امر قدسی، ترجمه فرزاد حاجی میرزایی، تهران: نشر و پژوهش فرزان روز، 1380.

- یثربی، سیدیحیی ، از یقین تا یقین، قم: بوستان کتاب، 1383.

- ......، عیار نقد 2، چاپ دوم، قم: بوستان کتاب، 1387.

- ......، پژوهشی در نسبت دین و عرفان، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1379.

- یوسفیان، حسن و احمدحسین شریفی، عقل و وحی، چاپ دوم، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 1385.

منابع انگلیسی

- Charles Taliaferro, Paul Draper, and Philip L. Quinn, A Companion to Philosophy of Religion, Second Edition, Blackwell Publishing Ltd, 2010.

- Dewey j hoitenga, Faith and Reason From Plato to Plantinga : An Introduction to Reformed Epistemology, State University of New York Press, 1991.

- Edwards , Routledge Encyclopedia of Philosophy, Version 1.0, London and New York: Routledge, 1998.

- Robert Audi, Epistemology; a contemporary introduction to the theory of knowledge. London and New york: routledge, 1998.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.