palette
مسئله ثبات شخصیت در چارچوب نظریه حرکت جوهری نفس

چکیده

مسئله ثبات شخصیت از آن­جایی که به مقولات و مباحث هستی­شناختی و معرفت­شناختی گره می­خورد از اهمیت بسزایی برخوردار است؛ در این میان، ملاک­هایی که برای ثابت شخصیت ارائه شده است گرچه به لحاظ معرفت­شناختی می­توانند به کار آیند، اما از جهت هستی­شناختی محل اختلافات جدی­ بوده و مستلزم بررسی نقادانه است. در باب جنبه وجودی بحث از هویت شخصیه، گروهی منکر هرگونه هویت و جوهر ثابت برای انسان گشته و به­این­ترتیب خود را از ارائه ملاک ثبات شخصیت نیز رهانیده­اند؛ درحالی که مدافعان ثبات شخصیت نیز سه ملاک بدن، حافظه و نفس مجرده را به عنوان مبنای حفظ هویت شخصیه مطرح ساخته­اند؛ از آن میان، ملاصدرا منکر ملاکیت بدن و حافظه برای این امر می­باشد و نفس مجرده را ملاک ثبات و این همانی شخصی معرفی می­کند. این­ در حالی است که قول به حرکت جوهری نفس توسط صدرا، زمینه طرح این شبهه می­شود که اگر نفس در حرکت دائمیِ جوهری است، پس ثبات شخصیت که هر انسانی آن را احساس می کند و خود صدرا هم آن را قبول دارد، چگونه قابل تبیین خواهد بود؟ و آیا بین پذیرش توأمان این دو مدعا، تهافت وجود ندارد؟ به نظر می­رسد که با تدقیق و تامل در اندیشه صدرایی و بیان تقسیمات مختلف حرکت جوهری می­توان تهافت مذکور را ظاهری و قابل رفع دانست.

واژگان کلیدی
هویت شخصیه-حرکت جوهری نفس-ملاک ثبات شخصیت-ملاک بدن-ملاک حافظه-ملاک نفس مجرد

منابع و مآخذ مقاله

- ابن سینا ،(1375)، الاشارات والتنبیهات، ج 2، قم: نشر البلاغة

- همو ،(1404)، الشفا (الطبیعیات )، تصحيح سعيد زائد، قم: آيت الله مرعشي نجفي

- استیس، والتر،(1385)، تاریخ انتقادی فلسفه یونان، ترجمه یوسف شاقول، قم:دانشگاه مفید

- بهمنيار بن مرزبان،(1375)، التحصيل،تهران: دانشگاه تهران

- پاپکین و استرول،(1373)،کلیات فلسفه،ترجمه جلال الدین مجتبوی،تهران:حکمت

- پترسون، مایکل، (1388)،ترجمه احمد نراقی،تهران:طرح نو

- پورحسن،قاسم،(1388)،بررسی انتقادی براهین علیه جاودانگی و بقای نفس، مجله حکمت و فلسفه،سال پنجم،شماره 1

- تریگ، راجر،(1382)، دیدگاه هایی درباره سرشت آدمی، ترجمه جمعی از مترجمان، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

- جف گرین ،(1392)، مسیحیت و مساله نفس وبدن(مجموعه مقالات)، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

- حسینی شاهرودی، مرتضی ،(1387)، اینهمانی شخصی،مجله اندیشه دینی، شماره 29

- حلی،علامه،(1392)، کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد، قم:موسسه امام صادق ع

- دیباجی،محمدعلی،(1388)،رویکردهای نوین در اینهمانی شخصی،مجله فلسفه دین،شماره3

- زندیه،مهدی،(1390)، حرکت جوهری نفس و ثبات معرفت، قم:بوستان کتاب

- شیخ رضایی،حسین،(1389)،هویت شخصی نگاهی به چند رویکرد رایج،مجله نقد و نظر، شماره 58

- طباطبایی، علامه، (1385)،نهایه الحکمه، ج2 ، قم:موسسه امام خمینی

- همو ،(1364)، اصول فلسفه و روش رئالیسم ، ج1، تهران:صدرا

- عبودیت،عبدالرسول،(1391)، درآمدی به نظام حکمت صدرایی، ج3،تهران: سمت

- همو،(1385)، درآمدي به نظام حكمت صدرايي، ج1، تهران: مؤسسه امام خمینی

- همو، (1388)،چگونگی ترکیب ماده و صورت از نگاه ملاصدرا، مجله معرفت فلسفی، شماره25

- فیاضی، غلامرضا،(1390)، علم النفس فلسفی، قم: موسسه امام خمینی

- مصباح یزدی، محمدتقی، (1388)، آموزش فلسفه، ج2 ،تهران: بین الملل

- مطهری،مرتضی ،(1374)، مجموعه آثار، ج4،تهران: صدرا

- معلمی، حسن،(1387)، حکمت متعالیه، قم: هاجر

- همو ،(1389)، نفس انسان متغیری ثابت و مجردی سیال، مجله فلسفه دین، شماره 7

- همو ،(1391)، میزگرد علمی هویت شخصیه از دیدگاه فلسفه ذهن و علم النفس:

http://www.hekmateislami.com/showdata.aspx?dataid=5439&siteid=1

- ملاصدرا،(1981)، الاسفار الاربعة،ج3، 9، بیروت: دارإحياء التراث

- همو ،(1382)، الشواهد الربوبيّة، قم: مطبوعات ديني

- همو ،(1363)،المشاعر،تهران: طهوری

- مسلین، کیت ،(1388)، درآمدی به فلسفه ذهن، ترجمه ذاکری ،قم:پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

- Baily Patric (2004) Concerning theories of personal Identity, Graduate Thesis and Dissertations University of South Florida, htt://scholarcommons.usf.edu/etd/945.

- Heraclitus (1979) the Art and Thought of Heraclitus, Edited by Charles H. Kahn. Cambridge University Press.

- Hume David (2000) A Treatise of Human Nature edited by David F. Norton and Mary J. Norton Oxford: Oxford University Press.

- Locke, John (1975). An Essay Concerning Human Understanding, P. H. Nidditch (ed.). Oxford: The Clarendon Press

- Searle John (1986) Minds, Brains and Science, Cambridge: Harvard UP, 14.

- Williams Bernard (1999) “Are persons bodies?” Problems of the Self, Cambridge: Cambridge UP71.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.