palette
روایات در تفسیر اطیب البیان

چکیده

اطیب البیان فی تفسیرالقرآن تفسیری شیعی وبه زبان فارسی است نوشته آیت الله سیدعبدالحسین طیب متوفی تیرماه سال1370( هشتم محرم 141ه ق).هرچندازنظرمؤلف،برخی اخبارتفسیری مفید یقین نیست ونیز حجیت اخبار آحاددرغیراحکام از نظروی معلوم نیست؛بااین حال درجای جای این تفسیرروایات وارده ازائمه معصومین علیهم السلام به گونه ای گسترده به چشم می خوردو مفسر ذیل بعضی آیات،شأن نزول و قصه های مربو ط به آن راذکر میکندواز بیان روایات نامعتبر پرهیز می نماید .وی در تفسیر آیات ظاهرالدلاله که شامل نصوص و ظواهر می باشند،به همان ظاهراکتفا میکندودربیان آیات غیرظاهر الدلاله وبرای دستیابی به  بواطن آيات قران از بیانات خاندان نبوت و عصمت و طهارت بهره می برد وچنانچه درابتدای کتاب تفسیری خود ذکر می کند ،روایات وارده ازمعصومین رابه عنوان منبعی معتبر برای  تفسیرخودقرارداده واز روایاتی که موافق باظاهرآیه هستند دربیان معنای واژگان یابیان مرادآیه ونیزدرتفسیروبخصوص طرح مباحث کلامی استنادمیکند.روایات تفسیری ظاهرأمتعارض باآیه ازنظرایشان شامل مصادیقی ازمفهوم آیه،حمل بر معنای باطنی (تأویل)، تقیید، تخصیص وتبیین آیه  میباشند،بااین همه معتقدست که دربیشتر مواردروایات تفسیری  ناظر به مصادیقی از مفهوم آیه می باشد و به روایات تفسیری به عنوان رافع ابهام ومبین متشابهات استناد می نماید و در مجموع آنچه از بررسی کتاب اطیب البیان به دست می آید اینست که مرحوم طیب را نمی توان در زمرة مفسرین روایی محض محسوب نمود. برخورد مفسرباروایات ورویکردهای خاص وی نسبت به روایات تفسیری وروایات کلامی موضوع موردبحث وبررسی دراین مقاله می باشد.

واژگان کلیدی
اطیب البیان - روایات تفسیری - حجیت اخبار در غیر احکام - معصوم - مصادیق - معنای باطنی - کلام

منابع و مآخذ مقاله

منابع و مآخذ

قرآن کریم

ابن بابویه ،محمدبن علی(صدوق)،من لایحضره الفقیه ؛ جلد3،انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، (1413ق)

ابو الفتوح رازی ،حسین،، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن جلد 7، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی ، (1408ق)

بلاغی نجفی ، محمد جواد ،آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن ، جلد 1 ، بنیاد بعثت، (1420ق)

بحرانی،هاشم،البرهان فی تفسیرالقرآن ،جلد1، بنیادبعثت ،(1416ق)

حاجی اسماعیلی ، محمد رضا ، روش شناسی تفسیر اطیب البیان ؛(بهار و تابستان 1392 ش ) نشریه تفسیر وزبان قرآن ،شماره1

خرمشاهی ، بهاء الدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، تهران ،دوستان وناهید (1377ش)

رهبری،حسن، سیری در اطیب البیان؛فصلنامه پژوهش های قرآنی (بهار 1387 ش)

طباطبایی،محمدحسین؛المیزان،جلد1و2و6،موسسةالاعلمی للمطبوعات،1402ق

طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن ؛جلد 1و2 و3،انتشارات ناصرخسرو ،(1372ش)

____،مترجمان ترجمه مجمع البیان فی تفسی القرآن،فراهانی(1360 ش)

طریحی ،فخر الدین ، مجمع البحرین ؛ جلد 2 ،مرتضوی ،(1375 ش)

طوسی،محمدبن الحسن،تهذیب الاحکام؛جلد2،دارالکتب الاسلامیه،تهران، (1407ق)

طیب،عبدالحسین اطیب البیان فی تفسیر القرآن، جلد1،2،3،4،14، انتشارات اسلام، (1378ش)

____ ، کلم الطیب ، انتشارات کتابخانه اسلام،(1362ه ش)

عقیقی بخشایشی،عبدالرحیم،طبقات مفسران شیعه،نویداسلام،چاپ سوم (1382ه ش)

عیاشی،محمدبن مسعود،کتاب التفسیر؛جلد1،چاپخانه علمیه، تهران(1380ق)

علوی مهر ،حسین ،روشها و گرایشهای تفسیری،اسوه ،قم ( 1381 ش )

کشی، محمد بن عمر ، رجال الکشی– اختیار معرفة الرجال (مع التعلیقات میر داماد استر آبادی) ؛ قم،چاپ اول (1363ش)

کلینی،محمدبن یعقوب؛الکافی،جلد7،دارالکتب الاسلامیة،تهران(1407ق)

مجلسی محمدباقر؛بحار الانوار،جلد2دارإحیاءالتراث العربی (1403ق)

محمدی یدک ، علی ، طبقه بندی تفاسیر شیعه براساس روشهای تفسیری، فصلنامه 7 آسمان ، شماره 49 (بهار 1390ش )

مکارم شیرازی ناصر،تفسیر نمونه ؛جلد1،دارالکتب الاسلامیه،تهران ،(1374ش )

نصیری،محمدرضا؛اثر آفرینان،انجمن آثارو مفاخر فرهنگی(1377ش)

منابع اینترنتی و نرم افزاری

www.noorlib.ir پایگاه مجلات تخصصی نور

www.noormagz.ir کتابخانه دیجیتال نور

www.ghbook.irکتابخانه دیجیتال قایمیه

نرم افزار جامع الاحادیث

نرم افزار جامع التفاسیر نور


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.