palette
بهره‌مندي اشياي مادي از علم در حكمت متعاليه

چکیده
اعتقاد به سريان كمالات وجودي از قبيل حيات، علم، قدرت، اراده، تكلم و... در تمام مراتب هستي اعم از مادي و مجرد از اصول مسلم و پذيرفته شده در «حكمت متعاليه» است. در دوران معاصر، دانشمندان علوم تجربي با تحقيقات گسترده در مورد برخي مواد و اشياي ظاهراً بي‌جان مانند آب، وجود نوعي شعور و آگاهي را در آنها به اثبات رسانده‌اند، اين در حالي است كه قرن‌ها پيش انديشمندان و حكماي مسلمان مانند صدرالمتألين شيرازي(ره) با الهام از آيات نوراني قرآن كريم و با براهين متقن عقلي به اثبات سريان علم و آگاهي در ميان اشياي مادي پرداخته‌ بودند. در قرآن كريم آيات فراواني وجود دارد كه بر وجود علم و شعور در همة اشيا به خصوص اشياي مادي دلالت مي‌كند، مانند آياتي كه در آنها از تسبيح عمومي همة مخلوقات اعم از مادي و مجرد سخن به ميان آمده است، چرا كه تسبيح فرع علم و شعور است و تا علم و شعور در كار نباشد آن هم محقق نمي‌شود. صدرالمتألهين شيرازي نيز با استفاده از اصولي چون «شوق هيولي به صورت»، «اصالت، بساطت و وحدت تشكيكي وجود»، «رابطة موجودات طبيعي با آثار و غاياتشان» و اينكه «همة مخلوقات مظاهر ذات و مجالي صفات حضرت واجب تعالي هستند» به اثبات سريان علم و آگاهي در همة مراتب هستي به خصوص در اشياي مادي پرداخت.
واژگان کلیدی
علم، شوق هيولي به صورت، بساطت وجود، تشكيك وجود، تسبيح حالي، تسبيح قولي.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.