palette
بهره مندي اشياي مادي از علم در حكمت متعاليه

چکیده
اعتقاد به سريان كمالات وجودي از قبيل حيات، علم، قدرت، اراده، تكلم و... در تمام مراتب هستي اعم از مادي و مجرد از اصول مسلم و پذيرفته شده در «حكمت متعاليه» است. در دوران معاصر، دانشمندان علوم تجربي با تحقيقات گسترده در مورد برخي مواد و اشياي ظاهراً بي‌جان مانند آب، وجود نوعي شعور و آگاهي را در آنها به اثبات رسانده‌اند، اين در حالي است كه قرن‌ها پيش انديشمندان و حكماي مسلمان مانند صدرالمتألين شيرازي(ره) با الهام از آيات نوراني قرآن كريم و با براهين متقن عقلي به اثبات سريان علم و آگاهي در ميان اشياي مادي پرداخته‌ بودند. در قرآن كريم آيات فراواني وجود دارد كه بر وجود علم و شعور در همة اشيا به خصوص اشياي مادي دلالت مي‌كند، مانند آياتي كه در آنها از تسبيح عمومي همة مخلوقات اعم از مادي و مجرد سخن به ميان آمده است، چرا كه تسبيح فرع علم و شعور است و تا علم و شعور در كار نباشد آن هم محقق نمي‌شود. صدرالمتألهين شيرازي نيز با استفاده از اصولي چون «شوق هيولي به صورت»، «اصالت، بساطت و وحدت تشكيكي وجود»، «رابطة موجودات طبيعي با آثار و غاياتشان» و اينكه «همة مخلوقات مظاهر ذات و مجالي صفات حضرت واجب تعالي هستند» به اثبات سريان علم و آگاهي در همة مراتب هستي به خصوص در اشياي مادي پرداخت.
واژگان کلیدی
علم، شوق هيولي به صورت، بساطت وجود، تشكيك وجود، تسبیح حالي، تسبيح قولي.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.