palette
ماهيت ايمان از ديدگاه محمد غزالي

چکیده
در منطق اديان وحياني، ايمان اساس نجات و رستگاري است. در نتيجه، پرسش از ماهيت ايمان و دغدغة فهم آن، امري مهم و ضروري مي‌نمايد. از سوي ديگر، متكلمان در طي تاريخ، رويكردهاي متفاوت و گاه متعارضي در مورد آن ارائه كرده‌اند. از جمله برخي آن را از سنخ معرفت و تصديق عقلي و در مقابل گروهي آن را امري عقل‌گريز مي‌دانند، برخي آن را از جنس عمل تعريف كرده و گروهي نيز براي آن ماهيتي از جنس اعتماد و وفاداري قائل شد‌ه‌اند. در اين مقاله، ديدگاه غزالي در مورد ايمان بررسي شده است كه براي اين كار بيشتر آثار كلامي ايشان مطالعه شد، اما وي صرفاً در موارد معدودي به اين مسئله پرداخته است، لذا سعي شده تا با تحليل گفته‌ها، ابعاد ناگفته‌ها را نيز روشن كنيم. غزالي به عنوان يك متكلم اشعري، حقيقت ايمان را تصديق و تسليم قلبي نسبت به حقايق دين مي‌داند و با فِرَقي كه ايمان را از سنخ طاعات يا تصديق منطقي (معرفت) مي‌دانند مخالف بوده و با دلايل عقلي و نقلي به رد نظريات آنها پرداخته است و از آنجا ‌كه ايمان را تصديق قلبي مي‌داند و نيز به دليل گرايشات عرفاني براي تعليم و تعلم مسائل اعتقادي (كلام) اهميت چنداني قائل نيست و در بيشتر مواضع، آن را تجويز نمي‌كند، به نحوي كه اين رويكرد سبب شده تا ايمان تقليدي را قابل قبول بداند و تلقي‌اش از يقين يك يقين روان‌شناسانه باشد نه يك يقين منطقي.
واژگان کلیدی
ايمان، محمد غزالي، عقل ، اراده، معرفت، متعلق ايمان.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.