palette
ارزش‌شناسي در فلسفة ارسطو

چکیده
در این مقاله سعی بر آن است با قضاوت فلسفة ارسطويي به ارزش‌شناسی در فلسفة ارسطويی پرداخت. به‌همین جهت پس از اثبات ارزش‌شناسي به‌عنوان نوعی معرفت، به رابطة بین آن با دو حوزة دیگر معرفت، يعنی وجودشناسي و معرفت‌شناسی پرداخته و نشان داده شده است که ارزش‌هايی مانند خیر و زیبايـی همان علت غایی و علت صوری در تبیين ارزشی هر چیزی هستند و دست‌کم در طبیعت خير و غايت هر چيزي، امري واقعي و در شیء حضور دارد، درحالی‌که ارزش‌هايـی مانند زیبايـی و فراخی، خوبی و بدی در نسبت وجود ما وجود دارند، در واقع، چنین ارزش‌هايـی وجود عینی و مثالی ندارند. از نظر معرفت‌شناسی ارزش‌ها با علت صوری یعنی با صورت کلیه شناخته می‌شوند. همچنین ارزش‌شناسی ارسطو نشان می‌دهد که مفهوم غایت مفهومی بنیادین در فلسفة ارسطوست و می‌توان با آن انسجام نظام فلسفی ارسطو را نشان داد. یعنی ارسطو برای ارزش‌ها حیثیت وجودی و معرفتی قائـل است و برای موجودات و معرفت‌ها و حتی برای خود ارزش‌ها مراتب قائـل شده است، یعنی هر چیزی در سلسله مراتب ارج‌گذاری قرار می‌گیرد و این ریشه در مفهوم غایت دارد. همچنین معلوم خواهد شد که ارسطو چه در مقام فیلسوف و چه در مقام ارج‌گذار فارغ از ارزشگذاری در وجودشناسی و معرفت‌شناسی نیست. با این رویکرد، بخش دوم اين مقاله بر اساس همین مبنا نشان مي‌دهد که غایت در اخلاق ارسطويـی همان کمال مطلوبی است که آدمی سعادت را همچون فعاليت روحي منطبق بر عالي‌ترين و كامل‌ترين فضايل به انجام مي‌رساند و در اين كار با حاكمیت عقل بر اَعمال نفس خود مراقب است و با ممارست و عادت فضيلت‌ها را چنان به انجام مي‌رساند كه نه در حــد افــراط بـاشد و نه در حــد تفــريط و زيــور تمام فضايل اخلاقي را با اعتماد به قابليت هاي خود دارا گردد.
واژگان کلیدی
ارزش‌شناسي، ارزش‌شناسي ارسطو، خير، غايت، سعادت و نيکبختي، نظرية حد وسط، کمال مطلوب.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.