palette
وجود شناسي از ديدگاه دواني

چکیده
جلال‌الدين محمد بن اسعد دواني(908-830 ) يكي از برجسته‌ترين متفكران اسلامي‌ مكتب شيراز است كه پرداختن به انديشه‌هاي او مي‌تواند كمك زيادي در شناخت بيشتر اين مكتب و تأثير آن بر فلسفة اسلامي‌ داشته باشد. بي شك مهم‌ترين انديشه‌هاي محقق دواني را مي‌توان در نظريات وجودشناسي جستجو كرد. وي در اين خصوص با دو رويكرد به بحث مي‌پردازد: 1. اساس ديدگاه وحدت وجودي ( ذوق تأله )، وجود را منحصر در ذات خداوند دانسته، آن‌را حقيقت وجود و وجود خاص معرفي مي‌كند و معتقد است ساير موجودات تنها در پرتو انتساب به آن وجود خاص موجود مي‌شوند. بر اين اساس اشتراك موجودات را اشتراك نسبي مي‌داند يعني اشتراك در وجود از جهت نسبتي كه با وجود دارند. در وجود ذهني معتقد است صورت علمي غير از حقيقت است و در عليت، معلول را شأن و تجلي علت مي‌خواند؛ 2. در خصوص موجودات خارجي ( با نگاه استقلالي )، با بنا نهادن فلسفه-اش بر موجودات ممكن، موجود خارجي را شيء متشخص دانسته كه نمي‌توان در آن وجود را از ماهيت متمايز كرد لذا قاعدة فرعيه را در خصوص رابطة وجود و ماهيت جاري نمي‌داند و معتقد است مجعول بالذات ماهيت موجوده است چراكه هر چه به‌عنوان مجعول، لحاظ شود ماهيتي از ماهيات است. اين مقاله درصدد است نقش وحدت وجود در انديشه هاي وجودشناسي دواني را ارزيابي کند، از اين‌رو به بيان مباحث مربوط به وجود و ماهيت، جعل، وجود ذهني و عليت مي‌پردازد.
واژگان کلیدی
وحدت وجود، وجود خاص، وجود مطلق، ماهيت موجوده، تجلي و تشأن.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.