palette
رويکردهاي مختلف به مسئلة وجود خداوند و نگاه ابن‌سينا به قرينه‌گروي

چکیده
آيا اعتقاد به خداوند نيازمند برهان است؟ قرينه‌گروي معتقد است که وظيفة معرفتي انسان اقتضا مي‌کندکه براي اعتقاد خود به وجود خداوند دليل داشته باشد. در مقابل، ايمان-گروي وجود خداوند را بي‌نياز از استدلال قلمداد مي‌کند. حتي در برخي تقريرهاي ايمان-گروي، استدلال عقلي در تعارض با ايمان ديني دانسته شده است. در فلسفة اسلامي به معناي عام آن هر دو نظريه طرفداراني دارد. ابن-سينا را مي‌توان يکي از مشهورترين طرفداران نظرية نخست دانست. با تأمل در آثار ابن‌سينا متوجه مي‌شويم که او باور خداباوران به وجود خداوند را نيازمند استدلال مي‌داند و معتقد است که دليل مناسب براي اثبات وجود خداوند در دسترس است و خود يکي از مهم‌ترين استدلال‌ها را در اين زمينه در اختيار ما قرار مي‌دهد. يک پرسش اساسي اين است که آيا استدلال اقامه شده توسط ابن‌سينا استدلالي تنبه‌بخش نيست؟ مطالعة آثار ابن‌سينا به‌ويژه آنجا که در بارة موضوع مابعد‌الطبيعه سخن مي‌گويد نشان مي‌دهد که استدلال او را بايد اثبات کننده ونه تنبهي قلمداد کنيم. دليل اشرف در اثبات وجود خداوند از ديدگاه ابن‌سينا مبتني بر تأمل بر اصل وجود است هر چند که دلايل ديگر را بي ارزش نمي‌داند، لذا شايد بتوان در ابن‌سينا از دليل شخصي در مقابل دليل کلي سخن گفت. توجه به مباحثي همچون بداهت نفس الامري قضاياي بديهي ما را به اين نتيجه مي رساند که قرينه گروي ابن‌سينا از نوع فردي است و نه گروهي.
واژگان کلیدی
ابن‌سينا، قرينه‌گروي، وجود خدا، برهان صديقين سينوي، موضوع مابعدالطبيعه

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.