palette
"مكان" و"خلاء" از ديدگاه ابوعلي سينا و ابوالبركات بغدادي

چکیده
مکان فضايي است که جسم در آن قرار مي-گيرد و خلاء حالتي است که اين فضا از هر گونه مادة فيزيکي خالي مي‌شود. امروزه اين دو مفهوم تقريباً بديهي انگاشته مي‌شوند، اگرچه در دانش جديد نيز اين هماني قطعي ميان دو مفهوم مكان و فضا وجود ندارد، اولي به جسم برمي‌گردد و دومي به محيط آن. به طور كلي دو تلقي از مكان وجود داشته است مكان به عنوان سطح خارجي جسم و مكان به عنوان ابعاد سه گانة فضايي كه جسم در آن واقع مي‌شود. ارسطو مکان را سطح داخلي جسم حاوي و يا سطح خارجي جسم محوي دانسته است. ابن‌سينا درصدد اثبات اين نظر است که مکان هيولا، صورت بعد يا خلاء نيست؛ بنابراين نهايت سطح ياد شده است. او براي تثبيت اين مفهوم، با انواع دلايل به رد خلاء اقدام مي‌كند. ابوالبرکات بغدادي مي‌گويد که به همان دلايلي که مکان مي‌تواند سطح باشد حجم نيز مي‌تواند باشد، بنابراين مکان همه حجمي است که جسم درآن واقع مي‌شود. به نظر مي‌رسد در اين ميان ابن-سينا و ابوالبركات هر يك نمايندة يكي از دو تلقي از مكان هستند در مورد خلاء نيز که ابن‌سينا آن را ناممکن مي‌شمارد ابوالبرکات به تفصيل نظر او را رد مي‌کند و درصدد اثبات امکان خلاء است.
واژگان کلیدی
مــکان، خـلاء، مـلاء، جـسـم، حـرکــت، ارسـطـو، ابـن‌سيــنا ابوالبرکات بغدادي.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.