palette
جهان‌شناسي يگانه‌انگار در پرتو حكمت متعاليه

چکیده
اوج نظريه‌پردازي و تعالي جهان‌بيني و تصوير ژرف و زيبا از پيوستگي جهان آفرينش را مي‌توان در پرتو کاربرد انگارة "حقيقت و رقيقت" در حکمت متعاليه شاهد بود. اين انگاره در سراسر پردازش‌هاي عالي صدرايي و پيروان متعالي وي حضور دارد، همانچه در فلسفه‌هاي پيشين از آن خبري نمي‌توان يافت، اين از ابتکارات صدراست که با مطالعات بين‌رشته‌اي و توجه به مطالب بلند عرفاني، به سوي پردازش نظريات برهاني شتاب مي‌گيرد و با ترک روش فلسفي متعارف، مکاتب فلسفي رقيب را پس‌مي‌گذارد. استفاده از اين انگارة بسيار گسترده در تبيين‌هاي فلسفي دامنه‌اي پر کاربرد دارد. پيروان حکمت متعالي، در منطق متداول بين خود، از آن تعبير به حمل "حقيقت و رقيقت" براي حل برخي معضلات و توجيه اتحاد برخي از موضوع و محمول‌هاي به‌ظاهر کاملاً متباين نموده‌اند. اين انگاره در حل مشکلات فلسفي نيز بسيار کارساز است و در ترسيم جهان‌بيني نقش ويژه‌ای دارد و براي نشان دادن واقعيت وحدت حقيقت وجود و توجيه کثرت و تباين ظاهري نيز دارای نقش منحصر به فردی است. با توجه به آنکه به عنوان موضوع مستقل، به اين انگارة مهم پرداخته ‌نشده، در اين نوشتار جايگاه و اهميت آن در محور پردازش جهان‌بيني واکاوي شده است و موارد استفاده‌ از آن با استمداد از فرازهاي حکماي متعالي بيان مي‌شود و تلاش بر آن است تا پيشاپيش با تکيه بر موارد کاربرد، به مفهوم‌شناسي آن نيز بپردازيم.
واژگان کلیدی
حقيقت، رقيقت، ظاهر، باطن، جهان‌شناسي

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.