palette
تبيين علم خداوند به غير، از طريق تحليل وجود رابط در فلسفة ملاصدرا

چکیده
چگونگي علم خداوند به مخلوقات خود، پيش از ايجاد و پس از آفرينش، همواره براي فلاسفه مسئله‌اي دشوار و مورد اختلاف بوده است، تا جايي كه در مباحثي مانند علم به جزئيات زماني و متغير، برخي از فيلسوفان متهم به كفر شده‌اند. ديدگاه فيلسوفان مشائي و اشراقي از يك سو، تأثير مكتب عرفاني و آيات قرآني از طرف ديگر، موجب پر بار شدن اين مبحث در حكمت متعاليه گرديد. نظريات حکماي پيش از صدرالمتألهين تبيين قابل قبولي در باب علم الهي ارائه نکرده و هر کدام، به ويژه در علم ازلي خداوند به ممکنات و نيز علم به جزئيات متغير مادي، با مشکلاتي مواجه‌اند. با طرح و تحليل «وجود رابط» توسط ملاصدرا، تبيين ديگري از علم خداوند قابل ارائه است، به گونه‌اي كه مشكلات ديدگاه‌هاي پيشين را ندارد. مطابق اين بيان ذات خداوند به نحو بساطت، داراي جميع کمالات آفريده‌هاي خود، پيش و پس از خلقت است. از طرفي وجود ممکنات اعم از مجردات و ماديات، امور كلي و نيز جزئيات متغير، شأني جز وابستگي و تعلق به علت خويش ندارند و به همين خاطر عين حضور نزد خداوند هستند. اين همان علم كامل مطلق خداوند نسبت به مخلوقات خود در تمام مراتب آنهاست.
واژگان کلیدی
علم، واجب الوجود، اضافه اشراقيه، وجود رابط، صدرالمتألهين.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.