palette
حکمت در نگاه مفسران قرآن و فيلسوفان

چکیده
حکمت به معناي دانش نظري متقن است که به عمل متناسب با آن منتهي مي‌گردد و مانع از جهل است. فيلسوفان مسلمان حکمت را به معرفت ذات حق، تبحر در حرفه و صناعت، علم به اسباب قصوي، تحصيل برترين معلوم از طريق برترين علوم، استکمال نفس و شناخت اعيان موجودات تعريف کرده‌اند. همچنين واژة حکمت بيست مرتبه در قرآن ذکر شده است که با الهام از روايات و ديدگاه مفسران، معاني چندي از قبيل علم به قرآن و مواعظ و احکام آن، پيامبر و شناخت امام، علم لدني، معرفت ذات حق، اخلاقيات و عقايد از آن به دست مي‌آيد. حاصل بررسي‌ها نشان مي‌دهد که حکماي مسلمان تحت تأثير آموزه‌هاي قرآني، فلسفة اسلامي را پرورش داده‌اند. به همين جهت معاني بيان شده در اين دو حوزه، به‌رغم تفاوت در تعبير، اشاره به يک حقيقت دارند و آن معرفت ذات حق و شناخت حقايق آفرينش اوست؛ به گونه‌اي که کمال و سعادت انسان را در پي داشته باشد. گرچه فلسفه با حکمت متفاوت است، اما فلسفة اسلامي به حدي به حکمت نزديک‌ است که بسياري از حکما آن دو را مترادف تلقي کرده و برخي نيز همانند سهروردي و ميرداماد مکتب خويش را بر اساس حکمت پي‌ريزي کرده‌اند. اين نوشتار در تلاش است از طريق تحليل مفهومي، سازگاري ميان مفهوم فلسفي حکمت با آموزه‌ قرآني آن را نشان دهد.
واژگان کلیدی
قرآن، حکمت، فلسفه، علم، فيلسوفان مسلمان.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.