palette
تأملی بر نظریة شبح و وجود ذهنی، با تأکید بر آراء علامة‌طباطبایی (ره)

چکیده
مسئلة تطابق ذهن و عين نه تنها حكماي اسلامي را به خود مشغول ساخته، بلكه در ميان فلاسفة غرب نيز معركة آراء بوده است. از جمله نظرياتي كه ذيل اين بحث مطرح شده، نظریة وجود ذهنی بین فلاسفة متأخر و نظرية شبح در بین متکلمان است . طرح اين نظريه، ثمرة پرسش‌هايي است كه متكلمان در ارتباط با چگونگي وجود ماهيات اشيا در ذهن مطرح ميساختند. كنجكاوي متكلمان دراین زمینه، سبب پیدایش نظریة اضافه و نظریة شبح در بین آنان گردید. در ميان فلاسفة اسلامي، اولين كسي كه نظرية شبح را جداگانه مطرح و نقد کرده، علامه طباطبايي (ره) است. در اين مقاله پس از نقل مقدمهاي كوتاه، تطابق عين و ذهن در معرفت شناسي اسلامي بررسي مي‌شود، سپس نگارنده به تبيين نظرية شبح از ديدگاه علامه طباطبایی ميپردازد. لزوم سفسطه و به‌وجود آمدن دور، اشكالاتي است كه علامه بر پيكر اين نظريه وارد ميسازد. نگارنده با نقد هر يك از آنها، زمينه را براي تقویت نظرية شبح فراهم ساخته و با نقل نقدهایی بر نظرية حكما، به تأییدات خود بر نظرية شبح می افزاید.
واژگان کلیدی
نظرية شبح، صورت ذهني، ماهيت خارجي، سفسطه، علم حضوري، علم حصولي، قوة خيال.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.