palette
عقل از دیدگاه مولانا

چکیده
مولوی برخلاف برخي عارفان که از سر بي مهري به عقل مي‌نگرند، در آثار خود به ويژه در مثنوي معنوي با اهتمامي‌ ‌ويژه به عقل نگريسته است. او تمام گونه‌ها و اطلاقات عقل و زواياي آن را بررسي کرده است. از اين رو گاه به نکوهش و گاه به ستايش عقل پرداخته است. وي در مواردي مقام راهبري را به عقل سپرده و بيان مي‌‌کند که کدام گونه عقل است که آدمي‌‌را به مقصد مي‌‌‌رساند وکدام گونة آن آدمي‌‌را از رسيدن به هدف باز‌مي‌‌دارد. از آنجا که به نظر مولوي، عقل‌هاي جزوي، معاش وهم و خيال‌اند، به نکوهش آن مي‌‌پردازد و معتقد است که اين عقول نمي‌‌توانند راهبر انسان باشند ولي از ديگرسو، عقل‌هاي کل، کلي را به عنوان عقولي راهگشا معرفي مي‌‌کند و اظهار مي‌‌دارد که اين عقل‌ها هستند که مي‌‌توانند سرانجام انسان را به سر منزل مقصود برسانند. هدف اصلي اين نوشتار آن است که مسئلة عقل وجايگاه آن را از ديدگاه مولوي به روش تحليلي و با استفاده از آثار وي مورد کند وکاو قرار دهد.
واژگان کلیدی
عقل، عقل جزئي، عقل کلي، عقل معاش، عقل ايماني و عقل کسبي.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.