palette
چگونگي تأثير تفکر اشاعره در گلستان سعدي

چکیده
علم کلام به معناي استدلال در بارة مفهوم آيات وحي و تأويل آن تا زمان خلفاي راشدين به دلايلي مرسوم نبود، اما به دليل ويژگي تعقل‌گرايي اسلام و وجود علماي فرهيخته، منجر به پيشرفت علم کلام براي مقابله با افکار غير توحيدي گرديد و سه فرقة اشاعره، معتزله و اماميه مهم‌ترين ديدگاه کلامي اسلامي را پديد آوردند. از ميان اين سه مذهب کلامي به دلايلي، اشاعره يکه‌تاز ميدان شده‌اند. اين غلبه در ادبيات فارسي و ايرانيان، حتي تا زمان حاضر نمود چشمگيري دارد. پژوهش در افکار اشعري به وجود تشابهاتي با انديشة ايرانشهري منتهي مي‌شود. شايد بتوان گفت قسمتي از طرز فکر اشاعره که بزرگان نامداري همچون مولوي، سعدي، حافظ، نظامي و عطار مروجان آن بودند، بيشتر تحت تأثير انديشه‌هاي ايرانشهري است. هدف اين مقاله بررسي ميزان تأثير ديدگاه اشعري در محدودة گلستان سعدي است که به زعم نگارندگان اين سطور، نسبت به آثار ديگر او کم‌رنگ‌تر است و بسياري از مسائل کلامي نظير رؤيت خدا، حادث يا قديم بودن قرآن و عالم، مرتکب گناه کبيره و...نديده گرفته مي‌شود.گلستان حيطة جولان يک فقيه متکلم متعصب نيست، بلکه نمايندة تجربه‌ و آموخته‌هاي يک معلم اخلاق است و به همين دليل بازتاب تفکر اشعري درحيطة مسائلي است که با تربيت و اخلاق در ارتباط است.اين فرضيه در لحن کلام و موضوعات مورد توجه او به خوبي مشهود و با يافتن نمونه قابل اثبات است.
واژگان کلیدی
سعدي، گلستان، اشاعره، اخلاق، خواست الهي.

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.