palette
نظریة اخلاقی ملاصدرا

چکیده
نظريه‌هاي اخلاقي معمولاً به سه‌ گروه نظريه‌هاي فضيلت‌گرايي، نتيجه‌گرايي و وظيفه‌گرايي تقسيم مي‌شوند. نظريات اخلاقي اغلب فيلسوفان اسلامي را مي‌توان جزء نظريه‌هاي فضيلت‌گرا دانست. ملاصدرا يکي از بزرگ‌ترين فيلسوفان اسلامي است، که فلسفة او از جهات مختلف دارای نوآوری است، پس شايسته است که نظرية اخلاقي او به‌طور منسجم تحقيق و بررسي گردد. اين مقاله به اين مهم مي‌پردازد. ملاصدرا به عنوان يک فيلسوف فضيلت‌گراي اخلاقي، نظرية اخلاقي‌اش را با بحث از سعادت آغاز مي‌کند. او بر اساس مبناي فلسفي‌اش، اصل وجود، شعور و ادراک وجود را سعادت مي‌شمارد. هر موجود بر اساس مرتبه وجودي‌اش از سعادت متناسب برخوردار است. وي در بياني کلي سعادت را نيل هر موجودي به کمال وجودي مختص خويش تعريف مي‌کند که اين کمال وجودي با مقتضاي ذاتي او مطابق است. از نظر ملاصدرا سعادت حقيقي انسان در حکمت نظري و علم به حقايق اشيا و مشاهدة موجودات مجرد عقلي و ذوات نوراني و اتصال و بلکه اتحاد با عقل فعال و بالاتر از همة ادراک ذات باري تعالي و لقاي اوست. اما نيل به اين سعادت عقلي بدون سعادت بدني که همانا تهذيب نفس، تطهير باطن، کنترل قواي غضبي و شهوي توسط قوة عقلي و نيل به ملکة عدالت ممکن نيست. ملاصدرا معتقد به قاعدة اعتدال ارسطويي است و همة فضايل اخلاقي را در حد وسط ميان دو طرف افراط و تفريط قرار مي‌دهد. وي مانند اغلب علماي اخلاق اسلامي معتقد به چهار فضيلت اصلي و هشت رذيلت اصلي مقابل است.
واژگان کلیدی
ملاصدرا، فضيلت‌گرايي اخلاقي، سعادت، فضيلت، حکمت، عدالت،

منابع و مآخذ مقاله

-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.