palette
بررسی مفهوم «فطری بودن خداشناسی» در مکتب تفکیک (با تکیه بر دیدگاه میرزا مهدی اصفهانی و شیخ محمود حلبی)

چکیده

معرفت ‌‌فطری در مکتب میرزا مهدی اصفهانی و پیروان ایشان به معرفتی اطلاق می‌شود که نقطه مقابل معرفت عقلی است و برای رسیدن به این معرفت، فرد بايد از تمامي استدلالات عقلي، افکار و انديشه‌ها جدا گردد به گونه‌اي که زمينه هر نوع استدلال و تعقلی منتفي ‌می‌شود. در این تحقیق با رد نظریه مذکور اثبات شده است معنای صحیح معرفت‌ فطري، اين است که انسان به گونه‌اي روشن و بديهي به وجود خداوند تعالي اقرار و تصديق داشته و نيازي به اقامه براهين پيچيده و دشوار و طولاني نباشد، در اين تفسير نيز سنخ معرفت و شناخت، استدلالي و عقلي است اما استدلالي در نهايت سادگي و روشني، در حالی که در معرفت‌ مطرح شده در مکتب تفکیک سنخ مدعا به گونه‌اي ديگر بوده و استدلال عقلي ابطال می‌شود. ایشان با استناد به معرفت قلبی، معتقدند که در این نوع از معرفت، کنه ذات خداوند به طور مستقیم شناخته می‌شود به طوری که هرگونه واسطه بين عارف و معروف از ميان می‌رود. ما ضمن بررسی ادله ایشان با ارائه روایاتی ثابت کردیم که سنخ این معرفت نیز عقلی خواهد بود. محور اصلی این پژوهش بررسی اسنادی مبتنی بر نسخ خطی و واکاوی اندیشه‌ها و آثار مؤسس مکتب تفکیک و شاگرد خاص ایشان، شیخ محمود حلبی است نه آثار غیر مستقیمی که افراد دیگری درباره ایشان نوشته‌اند.

واژگان کلیدی
مکتب ‌تفکیک-میرزا مهدی اصفهانی–معرفت ‌فطری–معرفت قلبی–استدلال و برهان عقلی

منابع و مآخذ مقاله

قرآن کریم

نهج‌البلاغه

حرانی، ابن شعبه، تحف العقول ؛قم، جامعه مدرسین، 1404ق.

اصفهاني، ميرزا مهدي، معارف القرآن؛ قم، نسخه خطی کتابخانه گلپایگانی، بی‌تا.

ــــــــــــــــــــــــــــ، ابواب الهدي؛ تحقیق: مفید حسین، انتشارات منیر، 1387.

ــــــــــــــــــــــــــــ، ابواب الهدي؛ نسخه نجفی، بی‌نا، 1363.

ــــــــــــــــــــــــــــ، ابواب الهدي؛ ترجمه: مفید حسین، انتشارات منیر،1389.

ــــــــــــــــــــــــــــ، مصباح الهدی، تحقیق: جمشیدی حسن، بوستان کتاب، 1387.

ــــــــــــــــــــــــــــ، اعجاز‌القرآن؛ نسخه خطی کتابخانه آستان قدس، بی‌تا.

ــــــــــــــــــــــــــــ، ختام الخاتمه؛ نسخه خطی کتابخانه آستان قدس، بی‌تا.

ــــــــــــــــــــــــــــ، تقريرات؛ نسخه خطی کتابخانه آستان قدس، بی‌تا.

باقی اصفهانی، محمدرضا، مجالس توحید فطری؛ مجموعه گفتارهایی از علامه آیت الله حاج شیخ محمود تولایی(حلبی)، قم، انتشارات نصایح، 1381.

برقی، احمدبن محمد، المحاسن،قم، تهران، دارالکتب الاسلامیه،1371ق.

تهرانی، میرزا جواد، ميزان المطالب؛ تهران، آفاق، 1392.

جمعی از نویسندگان، احیاگر حوزه خراسان؛ تهران، آفاق، 1394.

حکیمی، محمدرضا ، مکتب تفکیک؛ قم، دلیل ما، 1393.

حلبی، شیخ محمود، معارف الهيه؛ نسخه خطی کتابخانه آستان قدس، بی‌تا.

خراسانی، محمدجواد، هداية الامة إلى معارف الأئمة؛ قم، بعثت، 1416ق.

سید ابن طاووس، علی، کشف المحجة لثمرة المحجة، قم، بوستان کتاب،1375.

بحرانی، سید هاشم ، معالم الزلفی؛ قم، الهادی، 1404ق.

حر عاملی، إثبات الهداة؛ بیروت، اعلمی، 1425ق.

صدوق، محمدبن نعمان، الامالي، تهران، کتابچی،1376ش.

ـــــــــــــــــــــــــــــــ، التوحيد، قم، جامعه مدرسین، 1398ق.

ــــــــــــــــــــــــــــــ، عيون اخبار الرضا(ع)؛ نشر جهان، 1378ق.

طبرسی، ابوعلی، الاحتجاج؛ قم، نشر مرتضی،1403ق.

مجلسی، محمدباقر، بحار‌الأنوار، بیروت، دار إحياء التراث العربي‏، 1403.

قزوینی خراسانی مجتبی، بیان الفرقان؛ با تعلیقات سید جعفر سیدان، قم، دلیل ما، 1388.

قزوینی خراسانی مجتبی، بیان الفرقان؛ حدیث امروز، 1393.

کلینی، محمدبن یعقوب، الكافى؛ تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1407ق.

ملکی میانجی، محمدباقر، توحيد الإمامية؛ تهران، نباء، 1385.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.