palette
ملاصدرا، جنسیت، زنانگی، مردانگی، نفس انسانی

چکیده

هدف این مقاله بررسی مسئلة‌‌ جنسیت بر اساس هستی‌‌شناسی، انسان‌‌شناسی و معرفت‌‌شناسی ملاصدرا است. با اینکه ملاصدرا به طور مستقیم به مسئلة جنسیت نپرداخته است، ولی با بررسی برخی مؤلفه‌‌های هستی‌‌شناسی، انسان‌‌شناسی و معرفت‌‌شناسی او می‌‌‌‌توان بر برخی از لایه‌‌های پنهان اندیشة‌‌ این حکیم در این زمینه پرتو افکند. انسان همانند دیگر موجودات سیر جوهری دارد و از نازل‌‌ترین مرتبه تا به فعلیت تام قوا ادامه پیدا می‌‌‌‌کند. در این تبدیل و تبدل جوهری زنانگی و مردانگی متصور نیست. بر مبنای انسان‌‌شناختی جنسیت در هویت و حقیقت انسان سهمی نداشته و این ویژگی‌‌ها و تمایزات اموری عارضی است. در بخش معرفت‌‌شناختی به عقیدة‌‌ ملاصدرا انسان‌‌ها از نظر برخورداری از معرفت در یک مرتبه نیستند بلکه هر کسی از درجه‌‌ای از شناخت برخوردار است. اما تفاوت درجات معرفت را به تفاوت در مرتبة‌‌ وجودی اشخاص بر می‌‌‌‌گرداند نه جنسیت آنها. در واقع زنانگی و مردانگی از ویژگی‌‌های نفس نباتی و بدن است، همان‌‌گونه که نباتات و حیوانات نیز چنین اوصافی دارند.

واژگان کلیدی
حکمت صدرایی، جنسیت، زنانگی، مردانگی، نفس انسانی

منابع و مآخذ مقاله

ابن‌سینا، بوعلی، الشفاء، قم، منشورات مکتبه آیه الله العظمی مرعشی نجفی، 1404.

______، رسالة نفس، تصحيح موسي عميد، چ2، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، 1331.

آذرنوش، آذرتاش، فرهنگ معاصر عربی- فارسی، تهران، نشر نی، 1379.

باستانی، سوسن، جنسیت، فرهنگ، ارزش‌ها و نگرش‌ها، تهران، پژوهشگاه فرهنگ، هنر و

ارتباطات، 1387.

جوادی آملی، عبدالله، زن در آینه جمال و جلال، چ6، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1381.

______، رحیق مختوم، شرح حکمت متعالیه صدرالدین شیرازی، قم، اسراء، 1375.

مصباح يزدى، محمدتقي، شرح الهيات شفاء، تحقيق و نگارش عبدالجواد ابراهيمي‌فر، قم،

انتشارات مؤسسة آموزشى و پژوهشى امام خمينی ، 1387.

ملاصدرا، الحکمـة المتعاليـة في الأسفار العقليـة الأربعـة، 9 جلد، چ2، قم، مکتبه المصطفوي،

______، الشواهد الربوبیـة، حواشی ملاهادی سبزواری، تعلیق و تصحیح و مقدمه سید جلال

الدین آشتیانی، چ2، تهران، مرکز نشر دانشگاهی،1360.

______، اسرار الآيات، ترجمة محمد خواجوي، چ2، تهران، انجمن حکمت و فلسفه،

Afzali، Ali, Fatemeh Ghasempour ،“Gendering the Human’s Soul in Islamic Philosophy: An Analytical Reading on Mulla Sadra”. International Journal of Women’s Research, Vol. 3, No. 1, 2014, pp 1-17.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.