palette
استنباط مدلهای گوناگون یقین با نظر به امکانات درونی حکمت متعالیه

چکیده

در معرفت‌شناسی معاصر مدل‌های گوناگونی از یقین مطرح شد: همانند یقین روان شناختی، یقین معرفت شناختی، یقین اخلاقی، و یقین عینی و ذهنی. در این جستار سعی می‌شود بر پایة مدل‌های یقین در معرفت‌شناسی معاصر و امکانات درونی فلسفة ملاصدرا، مدل‌هایی از یقین در حکمت متعالیه استنباط و عرضه شود. بنابراین، پرسش پایه این جستار به این قرار است: چه مدل‌هایی از یقین در فلسفة ملاصدرا استنباط‌پذیر است؟ دستاوردهای این پژوهش عبارت‌اند از: یکم. برحسب تطورات فکری ملاصدرا، هفت مدل از یقین در فلسفة ملاصدرا  استنباط‌پذیر است که عبارت‌اند از: یقین معرفت شناختی، یقین فلسفی یک، یقین فلسفی دو، یقین شهودی تام، یقین اخلاقی و روان شناختی، یقین عینی و ذهنی، یقین پیشاتأملی؛ دوم. می‌توان ملاصدرا را در فقرة یقین به اعتباری برون گرا و به‌لحاظی درون گرا دانست؛ سوم. یقین پیشاتأملی به مثابة بنیان همة مدل‌های یقین در فلسفة ملاصدراست. یعنی بدون یقین پیشاتأملی هیچ یقینی شکل نمی‌گیرد. این پژوهش مسبوق به سابقه نیست

واژگان کلیدی
یقین، یقین معرفت شناختی، یقین فلسفی، یقین عینی، یقین پیشاتأملی، ملاصدرا.

منابع و مآخذ مقاله

آئودی، رابرت، معرفت‌شناسی، ترجمة علی اکبر احمدی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة

اسلامی، 1394.

پویمن، لوئیس پی، معرفت‌شناسی: مقدمه‌ای بر نظریة شناخت، چ4، ترجمة رضا محمدزاده،

تهران، انتشارات امام صادق علیه السلام، 1396.

حلی، جوهر النضيد، تصحيح محسن بيدارفر، چ5، قم،‏ بیدار، 1371.

جوادی آملی، رحیق مختوم، به اهتمام حمید پارسانیا، چ3، قم، اسراء، 1386.

زاگزبسکی، لیندا، معرفت‌شناسی، ترجمه کاوه بهبهانی، تهران، نشر نی، 1392.

صدرالدين شيرازى، محمد بن ابراهيم، اسرار الآیات، به انضمام تعلیقات حکیم مولی علی نوری،

تحقیق سید محمد موسوی، تهران، حکمت، 1384

______، ايقاظ النائمين، 1جلد، تهران، انجمن اسلامي حكمت و فلسفة ايران، بی‌تا.

______، تفسير القرآن الكريم (صدرا)، 7جلد، چ2، قم، بيدار، 1366.

______، الحكمـة المتعاليـة فى الأسفار العقليـة الأربعـة (با حاشية علامه طباطبائى)، 9جلد، چ3،

بيروت، دار إحياء التراث العربي، 1981.

______، رسالـة فى الحدوث، تصحيح و تحقيق: سيد حسين موسويان، ‏تهران‏، بنياد حكمت

اسلامى صدرا، 1378.

______، شرح الهدايـة الاثيريـة [لاثير الدين الابهرى‏]، 1جلد، بیروت، مؤسسة التاريخ العربي،

______، الشواهد الربوبيـة فى المناهج السلوكيـة (مقدمه عربى)، 2جلد، بيروت، مؤسسة التاريخ

العربي، 1417.

______، كسر اصنام الجاهليه، 1جلد، تهران، بنياد حكمت اسلامي صدرا ،1381.

______، المبدا و المعاد (صدرالمتالهين)، 1جلد، تهران، انجمن حكمت و فلسفه ايران، 1354.

______، المشاعر ،چاپ کربن ،تهران،کتابخانه طهوری، 1363الف.

______، مفاتيح الغيب، وزارت فرهنگ و آموزش عالى، انجمن اسلامى حكمت و فلسفه

ايران، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقيقات فرهنگى، 1363ب.

لموس، نوح، درآمدی بر نظریة معرفت، ترجمة مهدی فرجی پاک و عاطفه حقی، تهران، نشر

مرکز، 1395.

مبینی، محمد علی، عقلانیت باور دینی در معرفت‌شناسی‌های برون گرا، تهران، سمت، 1394.

Chisholm, R. Theory of Knowledge, 3rd. Ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice –

Hall, 1989.

Klein, P. D. "Certainty", in A Companion to Epistemology, Second

EditionJonathan, Dancy, Ernest, Sosa, and matthias steup, Oxford, Blackwell,

______, "Certainty", Routledge Encyclopedia of Philosophy, Version 1.0, London

and New York: Routledge, 1998.

Marshall, Swain, "Alston's Internalistic Externalism", Philosophical Perspectives,

Vol. 2, Epistemology, pp. 461-473, 1988.

Moyal-Sharrock, Danièle, Understanding Wittgenstein’s on Certainty, new york,

palgrave macmillan, 2004.

Plato, Theaetetus, in: Complete Works, Edited, with Introduction and Notes, by

John M. Cooper, Associate Editor D. S. Hutchinson, Hackett Publishing

Company Indianapolis/Cambridge, 1997.

______, Meno, in: Complete Works, Edited, with Introduction and Notes, by

John m. Cooper, Associate Editor D. S. Hutchinson, Hackett Publishing

Company Indianapolis/Cambridge, 1997.

Reed, Baron, "Certainty", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2011

Edition), Edward N. Zalta (ed.), URL =

win2011/entries/certainty/>

Steup, Matthias , "Epistemology", in: The Stanford Encyclopedia of Philosophy,

Summer 2018 Edition, Edward N. Zalta (ed.), forthcoming URL =

plato. stanford. edu/archives/sum2018/entries/epistemology/>.

The Blackwell Dictionary of Western Philosophy, Sv: Self–Presenting, Edited by:

Nicholas Bunnin and Jiyuan Yu, 2004.

Wittgenstein, ludwig, On Certainty,Edited by G. E. M. Anscombe and Go Ho

Von Wright ,Translated by Denis Paul and G. E. M. Anscombe , Basil

Blackwell Oxford, 1969.-


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.