palette
جایگاه قوة قدسیه در ایفای نقش مختصات نبی

چکیده

مختصات نبی به آن دسته از ویژگی‌های نبی اطلاق می‌شود که او را از دیگر انسان‌ها جدا می‌کند و آنها را می‌توان در دریافت وحی، عصمت و معجزه خلاصه کرد. در این نوشتار درصدد تبیین مبدأ انسان‌شناسی این مختصات نبی به روش کتابخانه‌ای و تحلیلی مبتنی بر نگرش فلسفی هستیم. ابن‌سینا و ملاصدرا بر وجود قوة قدسیة نبی تأکید دارند، لذا به منظور انجام پژوهش، ابتدا ویژگی قوة قدسیه و رابطة آن با قوة حدس و عقل فعال –که در نگرش فلاسفه نقش ویژه‌ای در مختصات دارد- توضیح داده خواهد شد. در ادامه به نقش این قوه در دریافت وحی پرداخته خواهد شد و به کمک جایگاه این قوة نظریه رؤیای رسولانه بررسی و نقد خواهد شد. در قسمت بعد، نقش این قوه در خاصة دیگر نبی یعنی عصمت تبیین خواهد شد. در پایان رابطة این قوه با معجزه بررسی خواهد شد. از این منظر می‌توان افقی جدید بر تفاوت سحر و معجزه گشود.

واژگان کلیدی
قوة قدسیه، معجزه، وحی، عصمت

منابع و مآخذ مقاله

-قرآن کریم

ابوعلی‌سینا، حسین‌بن عبدالله، الشفا (الهیات)، تحقيق سعيد زائد و.... قم، مكتبه آيت الله

المرعشي، 1404ق- الف.

______، الشـفا (طبيعيات)، ج2، تحقيق سعيد زائد و.... قم، مكتبه آيت الله المرعشي،

ق- ب.

______، رسائل ابن سینا، قم، بیدار، 1400ق.

______، المبدأ و المعاد، به اهتمام عبد الله نوراني ، تهران، مؤسسة مطالعات الاسلامي، 1363.

______، النجاة من الغرق فى بحر الضلالات، تصحيح محمد علي دانش پ‍ژوه، چ2، تهران،

انتشارات دانشگاه تهران، 1379.

______، طبیعیات دانشنامه علائی، مقدمه و حواشى و تصحيح سيد محمد مشكوة، چ2،

همدان، دانشگاه بوعلی سینا، 1383.

______، النفس من کتاب الشفا، تحقيق حسن حسن زاده آملي، قم، دفتر تبلیغات اسلامی

حوزة علميه قم، 1417ق.

______، شرح الاشارات و التنبيهات، شارح نصیرالدین محمد بن حسن طوسی، قم، دفتر نشر

الکتاب، 1403ق.

ايجي، مير سيد شريف، شرح المواقف، ج8، به تصحيح بدر الدين نعساني. قم، الشريف

الرضي،1325ق.

بهشتی، احمد و حمیدرضاخادمی، "فرآیند وحی و معجزه در نفس‌شناسی ابن‌سینا"، فصلنامة

اندیشة دینی دانشگاه شیراز، پیاپی42، بهار 1391، ص36-15، 1391.

تورانی، اعلی و معصومه رهبری،"نقش قوه خیال در پدیدة وحی از دیدگاه فارابی و ملاصدرا"،

دو فصلنامه علمی پژوهشی انسان پژوهی دینی، شمارة31، بهار و تابستان1393، ص96-79،

جوادي آملي، عبدالله، وحي و نبوت در قرآن، تحقيق و تنظيم علي زماني قمشه‌اي، چ2، قم،

اسراء، 1384.

______، قرآن در قرآن، تحقیق و تنظیم محمد محرابی. چ8، قم، اسراء، 1388.

حر عاملی، محمد بن حسن، اثبات الهداه بالنصوص و المعجزات، بیروت، اعلمی، 1425ق.

حسن‌زاده آملی، حسن، هزار و یک کلمه، چ3، قم، بوستان کتاب، 1381.

رحیم‌پور، فروغ السادات و فاطمه زارع، " نقش عقل فعال در مسئلة نبوت از منظر ابن‌سینا و

ملاصدرا"، آموزه‌های فلسفی دانشگاه علوم اسلامی رضوی، شمارة10، بهار وتابستان 1391،

سبزواری، ملاهادی، اسرار الحكم، مقدمة استاد صدوقى و تصحيح كريم فيضي. قم، مطبوعات

ديني، 1383.

سروش، عبدالکریم. محمد(ص): راوی رؤیاهای رسولانه، 1392، برگرفته از سامانه مجازی

https://www.drsoroush.com

صدوق، محمد بن علي بن حسين قمي، الخصال. چ6 ، تهران، کتابچی، 1376.

طباطبائی، محمدحسین، نهایـة الحکمـة مجلد ثالث، تصحیح و تعلیق غلامرضا فیاضی، قم،

مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، 1378.

______، الميزان في تفسير القرآن، قم، دفتر انتشارات اسلامى جامعة مدرسين حوزة علمية قم‏،

ق.

الطريحى، فخر الدين. مجمع البحرين، ج4‏، تحقيق احمد حسينى،. چ2، قم، مكتب نشر الثقافه

الاسلاميه، 1367.

عباس‌زاده جهرمی، محمد، "مبادی انسانشناختی معجزه از منظر حکمت متعالیه و مشاء"، فصلنامة

علمی پژوهشی اندیشة نوین دینی، شمارة36، بهار1393، ص168-157، 1393.

فارابی، ابونصر و سید اسماعیل غازانی، فصوص الحکمـة و شرحه. مقدمه و تحقیق علی اوجبی،

تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1381.

قدردان قراملکی، محمدحسن، "چیستی و فاعل معجزه از منظر متکلمان و فلاسفه"، معرفت،

شمارة 51، اسفند1380،1380.

کستلر، آرتور، خوابگردها، ترجمة منوچهر روحانی، تهران، شرکت چاپ و نشر بین الملل،

اللوكري، ابوالعباس، بيان الحق بضمان الصدق، مقدمه و تحقيق سيد ابراهيم ديباجي، تهران،

مؤسسة بين المللى انديشه و تمدن اسلامي،1373.

مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج21، بیروت، موسسه الوفاء، 1404ق.

مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، تهران، صدرا، 1387.

مظفر، محمدرضا، عقائد الاماميه، تحقيق دكتر حامد حنفي، چ12، قم، انصاريان،1387.

مفتونی، نادیا، "بررسی مقایسه‌ای وحی و نبوت نزد فارابی و ابن‌سینا"، دو فصلنامة حکمت

سینوی، سال دوازدهم، شمارة40، پاییز و زمستان 1387، 1387.

ملاصدرا، محمد بن ابراهیم، الحکمـة المتعالیـة فی اسفار العقلیـة الاربعـة (مشهور به اسفار)، چ3،

بیروت، دار احیاء التراث، 1981.

______، الشواهد الربوبیـة في المناهج السلوكيـة، تصحیح و تعلیق سید جلال الدین آشتیانی،

تهران، مرکز نشر دانشگاهی، 1360- الف.

______، اسرار الآیات، تهران، انجمن اسلامی حکمت و فلسفه ایران، 1360- ب.

______، تفسیر القرآن الکریم، تصحیح محمد خواجوی، چ2، قم، بیدار، 1361- الف.

______، العرشیه، تصحيح غلامحسين آهني، تهران، مولی، 1361- ب.

______، مفاتیح الغیب، مقدمه و تصحيح محمد خواجوی، تهران، مؤسسة تحقیقات فرهنگی،


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.