palette
روش‌شناسی خواجه‏ نصیرطوسی در تدبیرمنزل و تأثیر آن در سبک زندگی

چکیده

مبانی معرفتی و زمینه‌های غیرمعرفتی، شیوة شکل‌گیری و روش‌شناسی بنیادین نظریه‌ها
و انـدیشه‌های انـدیشمندان را تعیین مـی‌کنند. خـواجه‏نصیـرالدین طـوسی، پس از ابن‏سینا مفصل‌ترین مباحث را دربارة تدبیر منزل بیان کرده است؛ اگرچه در آثارش به
طور مستقیم به مبانی معرفتی و روشی تدبیرمنزل نپرداخته است.

هدف این نوشتار، تبیین روش‌شناسی معرفتی خواجه‏نصیر در تدبیرمنزل است و به این پرسش پاسخ می‌دهد که حکمت منزلی خواجه‏نصیر برمبنای چه روش‌شناسی معرفتی استوار است؟ تدبیرمنزل خواجه با تکیه بر مبانی و روشهای متنوع مانند دینمداری، مدنیت‌گرایی، عقلگرایی، اخلاقگرایی، سنتگرایی و غایت‌نگری روششناسی بنیادینی را مطرح میکند که در آن مجموعهای از احکام، بایدها و نبایدها و تکالیف برای ساماندهی زندگی سعادتمند و ایده‏آل ترسیم میشود. روش‌شناسی معرفتی او، یاریگری مدبِّر برای هدایت منزل و دستیابی به سعادت دنیوی و اخروی است و بر سبک زندگی اسلامی و سنتی تأکید میکند. این نوشتار، به ‌روش تحلیلی- ‌توصیفی، روش‌شناسی معرفتی خواجه‏نصیر در تدبیرمنزل را بررسی و به تأثیر آن در سبک زندگی می‌پردازد.

واژگان کلیدی
روش‌شناسی، تدبیرمنزل، حکمت عملی، سبک زندگی و خواجه‏نصیر

منابع و مآخذ مقاله

الأعسم، عبدالأمير، الفيلسوف نصيرالدين الطوسي، چ2، بیروت، دارالاندلس، 1980.

ابراهیم‏زاده، نبی‏الله، "عقل در تفکر اسلام و غرب"، پیام حوزه، شمارة32، 1380.

ابراهيمي‎ديناني، غلامحسين، نصيرالدين‌طوسي(فيلسوف گفت‏وگو)، چ3 ، تهران، هرمس، 1389.

امیری‎خراسانی، احمد، شریف‏پور، عنایت‏الله وکاشانی، علیرضا، "تدبیرمنزل در اخلاق ناصری و

اخلاق جلالی"، نثرپژوهشی ادب فارسی، شمارة42، سال بیست، ص31-1، 1396.

بخشی، منصوره، صادقی‏حسن‏آبادی، مجید و امامی‎جمعه، سیدمهدی، "جایگاه زن در نظام

اجتماعی و خانواده از نگاه فارابی، ابن‏سینا و خواجه‏نصیر"، حکمت سینوی، سال بیست و دوم،

شمارۀ پنجاه و نهم ، ص25-5، 1397.

بلالی، اسماعیل، "رابطه مذهب و خانواده در غرب"، مطالعات راهبردی زنان، شمارة بیست و

هفتم، ص275-257، 1384.

پـارسانیا، حمید،" نظـریه و فـرهنگ: روش‌شنـاسی بنیـادین تکوین نظریه‌های علمی"، راهبرد

فرهنگ، شمارة بیست و سوم، ص28-7، 1392.

جوادي آملی، حسن، مفاتیح‎الحیات، قم، نشر اسراء، 1391.

سلیمانی‏بهبهانی، عبدالرحیم وسید قاسم کیائی، "روش‏شناسی کلامی خواجه‏نصیرالدین طوسی"،

کلام اسلامی، دورة بیست و چهارم، شمارة 95، ص 157-133، 1394.

طوسی، نصیرالدین، رسالة تصورات در مابعدالطبیعه، چاپ بمبئی، 1950.

______، تلخیص‏المحصل، چ2، بیروت، دارالاضواء، 1405ق.

______، قواعدالعقاید،ج1، تحقیق علی ربانی‏گلپایگانی، قم، انتشارات حوزه علمیه، 1416ق.

______، شرح‏الاشارات و التنبیهات، ج3، چ2، قم، نشر البلاغه، 1375.

______، اساس‌الاقتباس، خواجه‏نصیر طوسی، تصحیح مدرس رضوی، تهران، انتشارات

دانشگاه تهران، 1355.

______، رساله النفوس‏الارضیه(ضمیمه تلخیص‏المحصل)، تهران، مؤسسة مطالعات اسلامی

شعبه تهران، دانشگاه مک گیل، کانادا، 1359.

______، اخلاق ناصری، تصحیح مجتبی مینوی و علیرضا حیدری، چ3، تهران، خوارزمی،

______، ف‍ص‍ول، ترجمة‌ رک‍ن‌ال‍دی‍ن‌‌‏م‍ح‍م‍دب‍ن‌‌‏ع‍ل‍ی‌‌ گ‍رگ‍ان‍ی‌‌اس‍ت‍رآب‍ادی‌، ب‍ه‌ک‍وش‍ش‌ م‍ح‍م‍دت‍ق‍ی‌

دان‍ش‌پ‍ژوه‌، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، بی‌تا.

فرانكل، ويكتور، انسان در جستجوي معناي غايي، ترجمة احمد صبوري و عباس شميم، تهران،

صدا، قصيده، 1381.

فروند، ژولین، جامعه‎شناسی مکس وبر، ترجمة عبدالحسین نیک‎گهر، تهران، نشر رایزن، 1368.

گیدنز، آنتونی، تجدد و تشخص، چ2، تهران، نشرنی، 1378.

نبی‏لو، علیرضا، " بررسی نظرها و آرای خواجه نصیر طوسی دربارۀ تعلیم و تربیت انسان و نظام

ارزشی حاکم بر آن"، پژوهشنامه ادبیات تعلیمی، سال چهارم، شمارة شانزدهم، ص 82-59،

Parsons, T., Family Socialization and Interaction Process, NewYork, The Free Press,


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.