palette
همسویی دیدگاه ملاصدرا در تبیین موت طبیعی و اخترامی‌ بر پایة حرکت جوهری با‌ آیات و روایات

چکیده

حرکت جوهری از اساسی‌ترین اصول فلسفة ملاصدرا، همان‌گونه که تبیین گر پیدایش نفس از جسم است، مبین دگرگونی نفس به وجودی مستقل از بدن برای انتقال به عالم دیگر است و موت طبیعی حقیقتی جز همین استقلال نفس نیست. همان‌گونه که موت اخترامی‌نیز جز ذُبول و فروکاهش استعداد بدن در همراهی نفس نیست. از منظر قرآن کریم و نیز روایات، نفس با اعمال خود در حال صیر و تحول به سوی اجل مسمی‌و استقرار بر آن است و لذا اجل مسمی‌در حقیقت، غایتی هم سنخ اعمال نفس است که نفس با تحولات خود بدان سوی رهسپار است و اجل معلق، تحقق موانع بر مسیر‌این صیر و ناقص ماندن آن می‌باشد. نوشتار پیش رو با شیوة اسنادی ـ تحلیلی، جستاری بر نظریة تحول و حرکت جوهری نفس صدرالمتألهین در تبیین موت طبیعی و اخترامی ‌و کاوش در حقیقت‌ این امر بر مبنای‌ آیات و روایات است تا همراستایی‌این دو منظر را به روشنی نمایان سازد.

واژگان کلیدی
آیات و روایات، ملاصدرا، حرکت‌جوهری‌نفس، موت طبیعی، موت اخترامی.

منابع و مآخذ مقاله

قرآن کریم

ابن فارس، احمد، معجم مقاییس اللغه، ج 5، چ1، قم ، مکتب الاعلام الاسلامی، 1404ق.

ابن‏عاشور، محمدطاهر، التحرير و التنوير، ج 17-22-24، چ1، مؤسسة التاريخ العربي، لبنان،

بيروت،1420ق.

آل ‏غازى، عبدالقادر، بيان المعانى، ج4، چ1، مطبعـة الترقي، دمشق، 1382.

جوادی آملی ، عبدالله، تسنيم، تحقیق حسن واعظی، ج 7، چ4، قم، اسراء،1388.

______، رحیق مختوم، تحقیق حمید پارسانیا، ج1،چ3، قم، اسراء، 1386.

سيوطى، عبدالرحمن بن ابى‏بكر، الدر المنثور فى التفسير بالماثور،ج2، چ1، كتابخانه آيت الله

العظمى مرعشى نجفى، قم، 1404.

فخر رازى، محمد بن عمر، التفسير الكبير، ج23، چ3، دارإحياء التراث العربي، لبنان، بيروت،

ق.

ماتريدى، محمد بن محمد، تأويلات أهل السنـة (تفسير الماتريدى)، ج3، چ1، دار الكتب العلميـة،

منشورات محمد علي بيضون، لبنان، بيروت، 1426ق.

ملاصدرا، محمدبن‌ابراهیم، الحكمـة المتعاليـة فى الأسفار العقليـة الأربعـة، ج3،6،8،9، چ3،

بيروت، دارإحياء التراث العربي،1981.

______، اسرار الآيات، تحقيق محمد خواجوى، چ2، تهران، انجمن اسلامي حكمت و فلسفه

اسلامي، 1360.

______، الشواهد الربوبيـة فى المناهج السلوكيـة، حواشی ملاهادی سبزواری و تصحیح و

مقدمه سید جلال الدین آشتیانی، چ1، بيروت، مؤسسة التاريخ العربي،1417ق.

______، مجموعـة الرسائل التسعـة، چ1، قم، مكتبه المصطفوي، بی‌تا‏.

______، مفاتيح الغيب، تهران، انجمن اسلامى حكمت و فلسفه ايران، مؤسسة مطالعات و

تحقيقات فرهنگى،1363.

______، المبدأ و المعاد، تهران، انجمن حكمت و فلسفه ايران، بی‌تا.‏

______، زاد المسافر، چ3، قم، دفتر تبليغات اسلامى، بی‌تا‏.

شيخ صدوق، محمدبن علی بن بابویه، من لا يحضره الفقيـة، ج3، انتشارات جامعة مدرسين قم،

ق.

طباطبايى، محمد حسين، الميزان في تفسير القرآن،ج13، چ2، قم ، اسماعیلیان، 1371.

______، الإنسان والعقيدة، محقق/ مصحح: اسدى، على/ ربيعى، صباح، چ2، قم‏، باقيات،

______، نهايـة الحكمـة، چ12، قم، مؤسسة النشر الاسلامي التابعه لجماعه المدرسين

قم‏، 1362.

______، نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى( حواشى بر بحار الانوار). چ1، مؤسسة

علمی- فرهنگی علامه طباطبایی،1362.

طوسى، محمد بن حسن‌، التهذيب، ج6، تهران، دارالكتب الإسلاميـة‏، 1365.

كلينى، محمد بن يعقوب بن اسحاق، الكافي، ج1، تهران، دارالكتب الإسلاميـة،1365.

مجلسى، محمد باقر، بحار الأنوار، بيروت، مؤسسة الوفاء، 1404ق.

قرشى، على اكبر، قاموس قرآن، ج4، چ6، تهران، دارالكتب الاسلاميـة،‏1371.

مصطفوى، حسن‏، التحقيق فى كلمات القرآن الكريم‏،ج6، چ3، بيروت، دارالكتب العلميـة، مركز

نشر آثار علامه مصطفوي‏، 1430ق.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.