palette
فرضیه ای در باب علّت «خطاپذیری فهم ها از قرآن »

چکیده

مقاله حاضر، به طرح فرضیه ای درباره علّت امکان راهیابی خطای ناعامدانه به فهم های صادقانه و عالمانه از قرآن می پردازد. بر وفق فرضیه مزبور، هر فهمی از آیات قرآن، ناگزیر بر مجموعه ای از مبانی و مقدمات استوار است و مقدمات فهم متن، چنان گسترده و متنوعند و چنان از هرسو، امکان آشکار شدن زوایایی نهان از فهم متن انتظار می رود، که امکان احصاء شدن مقدمات فهم، عملاً منتفی می گردد. در نتیجه هر فهمنده در مقام فهم قرآن، علاوه بر مقدماتی و مفروضاتی که نسبت به آنها آگاهی دارد، ناگزیر به پاره ای از مقدمات هم اتکا دارد که نزد وی آشکار نیستند و صحت آنها در معرض پژوهش او قرار نگرفته است . پنهان ماندن و تحقیق نشدن پاره ای از مقدمات فهم متن نزد فهمنده قرآن، زمینه را برای تأثیرگذاری مقدمه ای ناصواب و به تبع آن شکل گیری تفسیری خطا فراهم می سازد. 

واژگان کلیدی
فهم - مقدمات فهم- تفسیر قرآن- خطاپذیری تفسیر- فرایند تفسیر

منابع و مآخذ مقاله

آرمین، محسن، جریان های تفسیری معاصر و مسئله آزادی، تهران: نشرنی، 1388ش

احمدی، بابک ، ساختار و تأویل متن ، تهران، 1370 ش

ادموندز، دیوید و آیدینو، جان ، ویتگنشتاین-پوپر و ماجرای سیخ بخاری، ترجمه : حسن کامشاد، تهران ، 1390ش

باربور، ایان، علم و دین، ترجمه: بهاءالدین خرمشاهی، تهران،1362ش

برنال ، جان، علم در تاریخ ، ترجمه : حسین اسد پور پیرانفر ... [و دیگران] ، تهران 1387 ش

پترسون، مایکل ، ... [و دیگران] ، عقل و اعتقاد دینی، ترجمه: احمد نراقی و ابراهیم سلطانی ، تهران، 1389ش

جهلان، محمد بن احمد، فعالیه القراءه و اشکالیه تحدید المعنی فی النص القرآنی، دمشق: صفحات للدراسات والنشر، 2008م

حجازي، محمود فهمي ، زبان شناسي عربي ، ترجمه: سيد حسين سيدي ،‏تهران ،1379ش

خلجي، محمد‏مهدي، آراء و انديشه‏هاي دكتر محمد اركون، تهران، 1377 ش

سروش، عبدالكريم،‏ صراطهاي مستقيم، تهران ، 1380 ش

همو، علم چیست؟ فلسفه چیست؟ ، تهران ،1388 ش

شلایشرت، هوبرت، شگردها ، امکانها و محدودیتهای بحث با بنیاد گرایان، تهران، 1387ش

طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، 1392 هـ

مجتهد شبستري، محمد، تأملاتی در قرائت انسانی از دین، تهران، 1384 ش

همو، نقدي بر قرائت رسمي از دين، تهران، 1379 ش

همو، هرمنوتيك كتاب و سنت، تهران، 1379 ش

مردیها، مرتضی، فضیلت عدم قطعیّت در علم شناخت اجتماع ، تهران، 1387ش

ملکیان ، مصطفی ،« اسطوره، قصه های رمزی و بعد شاعرانگی دین» ، گستره اسطوره ، تهران ، 1382ش

مهاجراني، عطاء‏الله ، قرائت‏هاي ديني، تهران، 1380 ش

نیچه ، فریدریش ، .... [و دیگران] ، هرمنوتیک مدرن؛ گزینه ی جستارها ، ترجمه: بابک احمدی ... [و دیگران]، تهران، 1389 ش

وولف، دیوید ام، روانشناسی دین، ترجمه محمد دهقانی، تهران: انتشارات رشد، 1386 ش.

يوسفي اشكوري، حسن، نوگرايي ديني، تهران، 1377 ش


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.