palette
بررسي نظريه جداسازي آموزه‌هاي ديني از علوم بشري در کشف معارف ديني

چکیده

از مباحث مهمّي که از آغاز پيدايش دين در باب دين‌شناسي مطرح بوده، روش کشف معارف ديني است. يکي از روش‌هايي که در اين باره مورد توجه قرار گرفته روشي است که دين‌شناس سترگ و انديشمند توانا حضرت آيت الله ميرزا مهدي اصفهاني ارائه کرده است. بر اساس اين روش معارف ديني به ويژه معارف مربوط به خدا شناسي يک امر فطري بوده و پس از تقوا و عبادت در پرتو نور عقلي که خارج از حوزه وجود انسان است مکشوف مي‌گردد؛ اما داده‌هاي عقلاني که از طريق قوة عقلي انسان پديد مي‌آيد و برهان‌هاي عقلي که بر بديهيات استوار بوده و به وسيله نيروي ادراکي انسان تحقق مي‌يابد و همچنين معارف برون ديني، نه تنها در کشف معارف ديني دخالت ندارد؛ بلکه مانع و حجاب براي معارف مزبور قلمداد مي‌شود.

در بررسي اين نظريه به روش توصيفي - تحليلي اين مطلب به دست آمده که هم کشف معارف ديني به وسيله عقلي خارج از وجود انسان خالي از ابهام نيست و هم مانع بودن استدلال‌هاي عقلي مبتني بر بديهيات و معارف بيرون ديني قابل دفاع نبوده و با مشکل جدي مواجه است.

واژگان کلیدی
معارف ديني، کشف معارف ديني، عقل نوري و استدلال‌هاي عقلي

منابع و مآخذ مقاله

قرآن کريم.

آخوند خراساني، محمد کاظم، کفايه الاصول، سه جلدي، ج 2، تحقيق و تعليق عباس علي زارعي، چاپ پنجم، قم، موسسسه نشر اسلامي، 1429 ه، ق.

اصفهاني، ميرزا محمد مهدي، مصباح الهدي، تحقيق و مقدمه حسن جمشيدي، چاپ اول، قم، بوستان کتاب، 1387ه.ش.

اصفهاني، ميرزا محمدمهدي، ابواب الهدي، تحقيق و مقدمه حسن جمشيدي، چاپ دوم، قم، بوستان کتاب، 1368 ه . ش .

اصفهاني، ميرزا محمدمهدي، تقريرات درس معارف، نسخه ي اصلي.

جوادي آملي، عبدالله، منزلت عقل در هندسه معرفت ديني، تنظيم و تحقيق احمد واعظي،چاپ اول، نشر اسراء، قم 1386 هـ ش.

حر عاملي، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، چاپ اول، سي جلدي، بيروت،، موسسه البيت، 1413 ه، ق.

حکيمي، محمد رضا، مقام عقل، چاپ سوم، قم، انتشارات دليل، 1391 ه ش.

راغب اصفهانى، حسين بن محمد، مفردات ألفاظ القرآن، چاپ اول، لبنان - سوريه، دار العلم - الدار الشامية، 1412 ه‍ ق.

رضايي، محمد محمد، الهيات فلسفه، چاپ اول، قم، مؤسسه بوستان کتاب، 1391ش.

سبحاني، محمدتقي، نقد و نظر، شماره 3ـ4، تابستان و پاييز 1374 هـ.ش.

عارفي شير داغي، محمد اسحاق، رابطه نفس و بدن، چاپ اول، مشهد، انتشارات دانشگاه علوم اسلامي رضوي، 1392 ه، ش.

فياض لاهيجي، عبدالرزاق، گوهر مراد، تصحيح و تحقيق و مقدمه زين العابدين قرباني لاهيجي، چاپ اول، تهران، وزارت فرهنگ و انديشه اسلامي، 1372 ه . ش .

مجلسي، محمد باقر، بحار الانوار، صد و ده جلدي، چاپ دوم، بيروت، موسسه الوفا، 1403 ه، ق.

مظفر، محمد رضا اصول فقه، دو جلدي، بي چا، بي جا، نشر دانش اسلامي، 1405 ه، ق.

موسوي، سيدمحمد، آئين و انديشه، چاپ اول، تهران، انتشارات حکمت، 1382ش.

سبحاني، جعفر، فرهنگ عقايد مذاهب اسلامي، چاپ دوم، قم، انتشارات توحيد، 1378ش.

ابوزهره، محمد، تاريخ المذاهب الاسلامي، بي چا، بيروت، دار الفکر العربي، بي تا.

ماجد، فخري، سير فلسفه در جهان اسلام، ترجمه فارسي زير نظر نصرالله پورجودي، چاپ اول، تهران، مرکز نشر دانشگاهي، 1372ش.

سخنور، محمد داوود، نقش عقل در معرفت ديني از ديدگاه غزالي و کي يرکگور، چاپ اول، قم، مؤسسه بوستان کتاب، 1389ش.


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.