palette
معاد جسمانی از دیدگاه حکیم سبزواری

چکیده

معاد جسمانی،کیفیت وامکان­پذیری آن ازجمله مسائلی است که فیلسوفان ومتکلمان اسلامی به طور گسترده  پیرامون آن بحث کرده، و به نحوفزاینده ای تلاش کرده­اند ،در تبیین آن میان عقل و نقل سازگاری ایجاد کنند. یکی از این متفکران،حکیم سبزواری است که در برخی از آثار خود برای اثبات امکان­پذیری و وقوع معاد جسمانی دلایل و براهین عقلی ارائه کرده،وبه شبهات مطرح پیرامون معاد جسمانی وکیفیت آن پاسخ داده است. حکیم سبزواری،در خصوص حشر جسم در قیامت می گوید، بدنی که در قیامت با نفس متحد ومحشور می گردد این  بدن عنصری نیست ،بلکه صورتی از بدن عنصری می باشد ،وی معتقد است  با مرگ بدن عنصری ، نفس با صورت دهری  متحد می گردد وبه هنگام حشر ،نفس با آن صورت باقی در دهر متحد می شود . سبزواری اصالت را به نفس وصورت انسان می دهد،و نه به جسم وماده و از آنجا که «شیئیت شیئ به صورت است ونه به ماده آن» بنا بر این با زوال ماده واضمهلال آن حقیقت انسان که همان صورت نوعی وشخصی وی است، با قی می ماند،بر این اساس بدن اخروی عین بدن  دنیوی است که با آن متحدمی گردد.تفاوت عمده میان دیدگاه سبزواری با ملا صدرادر این است که صدرا معتقد است ،در قیامت نفس به جهت خلاقیتی که دارد برای خود بدنی مشابه بدن دنیوی خلق می کن ،لیکن سبزواری   اعتقادی به خلق بدن جدید ندارد،و بر این باور است که آنچه در قیامت محشور می گردد ،صورت بدن عنصری است یعنی  همان صورتی  که در دهر موجود است وبا فنای بدن از بین نرفته است، و از طریق  حرکت جوهری و تکاملی  نفس ،اشتداد وکمال می یابدو به حیات  اخروی منتقل می گردد.

واژگان کلیدی
معاد جسمانی- بدن عنصری-بدن مثالی -اعاده معدوم-تناسخ .

منابع و مآخذ مقاله

-قرآن کریم

• ابن سینا ، حسین بن عبداالله .الشفاء الالهیات.مقدمه دکتر ابراهیم مذکور،تحقیق:الاب قنواتی،سعید زاید. قم :المرعشی النجف.(1404).

• آملی ، محمد تقی .دررالفوائد وهوتعلیقه علی شرح المنظومه للسبزواری.ج2.قم:دارالکتاب العلمیه. بی تا.

• تهانوی،محمد علی،کشاف اصطلاحات الفنون والعلوم،بیروت،1996 .

• سبزواری،هادی،اسرارالحکم.مقدمه حاج میرزا ابوالحسن شعرانی.تهران: کتابفروشی اسلامیه. چاپ دوم .(1362).

• ــــــــــــــ.شرح مثنوی. ج1.به کوشش دکتر مصطفی بروجردی. تهران :وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛سازمان چاپ و انتشارات. چاپ دوم .(1383).

• سبزواری ،هادی بن مهدی .شرح المنظومه. ج5.علق علیه آیة الله حسن زاده آملی.تقدیم و تحقیق،مسعود طالبی. بیروت :موسسة التاریخ العربی .( 1432).

• شعرانی،ابوالحسن،ترجمه وشرح تجرید الأعتقاد،تهران،کتاب فروشی اسلامیه،1365 .

• الشیرازی ، صدرالدین محمد . الحکمة المتعالیه فی الاسفار العقلیة الاربعة.ج9. قم : مصطفوی.(1379).

• ــــــــــــــــ . مفاتیح الغیب. به تصحیح محمد خواجوی.تهران:موسسه تحقیقات فرهنگی .چاپ اول.(1363).

• ــــــــــــــــ. الشواهد الربوبیه فی المناهج السلوکیه. با حواشی حاج ملا هادی سبزواری.مقدمه ،تصحیح و تعلیق سید جلاالدین آشتیانی.قم :موسسه بوستان کتاب. چاپ سوم.(1382).


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.