palette
نقد موضع غزالي در بارة صوفيه

چکیده

غزالي در سير حقيقت‌طلبي خويش پس از کلام، فلسفه و باطنيه به طريقة صوفيه روي مي­آورد. وي مرتبة صوفيان را تا جايي ارتقا مي­دهد که عقل توان درک آن را ندارد و همة حرکات و سکنات آنان را مقتبس از نور نبوت مي‌‌داند. از اين رو، برخلاف متکلمان، فلاسفه و باطنيه، انتقاد مهمي‌‌را متوجه آنان نمي­کند. البته او خود در رتبة عارفان بزرگ قرار نمي­گيرد و فاقد بسياري از تجارب ايشان است. آثار عرفاني او نيز بسيار ضعيف تر از عرفاي ديگر است. هر چند تربيتي صوفيانه داشته و در محيطي صوفيانه پرورش يافته ولي وجود پير و مرشد که به اذعان خود او از لوازم سير و سلوک عارفانه است در زندگي‌اش گزارش نشده است. وجود چنين گرايش‌ها و عواملي صوفي دانستن غزالي را دچار شک و ترديد مي­کند.

            

واژگان کلیدی
: غزالي، عقل، صوفيه، عارف، سير و سلوك.

منابع و مآخذ مقاله

قرآن کريم.

آشتياني، سيد جلال الدين، نقدي بر تهافت الفلاسفه غزالي، قم، مؤسسة بوستان کتاب،

ابراهيمي‌‌ديناني، غلامحسين، منطق و معرفت در نظر غزالي، تهران، اميرکبير، 1370.

بهارنژاد، زکريا، ابن عربي و نظريه وحدت وجود،تهران، انتشارات دانشگاه شهيد

بهشتي، 1389.

زرين‌کوب، عبدالحسين ، فرار از مدرسه، تهران، اميرکبير، 1356.

______،جستجو در تصوف، تهران، اميرکبير، 1363.

سروش، عبدالکريم، قصة ارباب معرفت، تهران، مؤسسة فرهنگي صراط، 1379.

غزالي، ابوحامد، المنقذ من الضلال، ترجمة صادق آئينه وند،تهران، اميرکبير،1360.

______، المنقذ من الضلال و المنصح بالاحوال، تحقيق و دراسه، الدکتور سميح و

غيم، بيروت، دارالفکر اللبناني، 1993.

______، احياء علوم الدين، ج1و3و4 بيروت، دارالمعرفه، 1982.

______، احياء علوم الدين، ج1، ترجمة مؤيدالدين محمد خوارزمي، تهران، انتشارات

علمي‌‌و فرهنگي، 1364.

______، احياء علوم الدين، ج3، ترجمة مؤيدالدين محمد خوارزمي، تهران، انتشارات

بنياد فرهنگ ايران، 1351.

______، احياء علوم الدين، ج4، ترجمة مؤيدالدين محمد خوارزمي، تهران، انتشارات

بنياد فرهنگ ايران، 1351.

______، ميزان العمل، خرج آياته و احاديثه و وضع حواشيه: احمد شمسالدين،

بيروت، دار الکتب العلميه، 1989.

______، مکاشفه القلوب، ضبط و صحح الشيخ عبد الوارث محمد علي، بيروت،

دارالکتب العلميه، [بيتا].

______، مکاتيب فارسي غزالي (فضائل الانام من رسائل حجه الاسلام)، تصحيح:

عباس اقبال، تهران، اميرکبير، 1362.

______، ايهاالولد، ترجمة باقر غباري، تهران، نشر جهاد دانشگاهي، 1364.

______، الاربعين في اصول الدين، بيروت، دارالکتب العلميه، 1988.

______، الجام العوام عن علم الکلام، تصحيح و تعليق و تقديم: محمد المعتصم بالله

البغدادي، بيروت،دارالکتاب العربي، 1985.

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌______، مشکاه الأنوار، ترجمة سيد ناصر طباطبايي، تهران، مولي، 1389.

کربن، هانري، تاريخ فلسفه اسلامي، ترجمة اسدالله مبشري، تهران، اميرکبير، 1361 .

محمدي وايقاني،کاظم ، غزالي در جستجوي حقيقت، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد

اسلامي، 1382.

همايي،جلال‌الدين،غزالي‌نامه،چ2، تهران، فروغي، 1342.

يثربي، سيد يحيي، نقد غزالي (تحليلي از خردورزي و دينداري امام محمد غزالي)،

چ2،تهران،کانون انديشهجوان، 1386.

______، عرفان نظری،


ارجاعات
  • در حال حاضر ارجاعی نیست.