دانشگاه شهید بهشتی آینه معرفت 2251-8010 25 4 2025 12 22 Examining Two Models of Faith in Light of Pragmatic Arguments:Doxasticism and Non-Doxasticism بررسی دو مدل ایمان در پرتو استدلال‌های عملی: باورمحور و غیرباورمحور 89 108 106392 10.48308/jipt.2025.240552.1645 FA محبوبه پاکدل دکتری فلسفه دین، گروه فلسفه دین، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0002-2174-0695 عباس یزدانی گروه فلسفه دین، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 07 03 This study analyzes pragmatic arguments in two distinct models of faith: first, the doxastic approach (as seen in the accounts of Pascal and James), and second, the non-doxastic approach (as developed by Golding). When the evidence for a religious proposition is insufficient, both approaches consider faith a rational venture. Doxastic venture accounts claim that faith entails belief formed through the will. However, since this approach relies on direct doxastic voluntarism, it faces significant psychological and epistemological challenges. In contrast, Golding’s pragmatic model of faith, grounded in the non-doxastic approach, attempts to show that faith can be realized without belief, through an action-guiding assumption. On this model, faith can coexist with deep doubt, avoiding the challenges faced by the doxastic account. Although both models emphasize practical rationality and venture in situations of doubt, they differ in the necessity of belief for faith. The article also concludes that the non-doxastic approach to faith, in epistemically uncertain conditions, can serve as a promising alternative to the traditional doxastic model. در این مقاله، استدلال‌های عملی برای اثبات وجود خدا در دو تقریر متفاوت تحلیل می‌شوند: نخست، تقریر مبتنی بر رویکرد ایمان باورمحور (در دیدگاه پاسکال و جیمز) و، دوم، تقریر مبتنی بر رویکرد ایمان غیرباورمحور (در دیدگاه گلدینگ). هر دو رویکرد، در مواجهه با نابسندگی شواهد معرفتی، ایمان را نوعی مخاطره معقول می‌دانند. بااین‌حال، رویکرد باورمحور ایمان را مستلزم باور و متکی بر نوعی اراده‌گروی مستقیم می‌داند که با چالش‌های روان‌شناختی و معرفت‌شناختی مواجه است. درمقابل، مدل گلدینگ، به‌منزله مدلی عمل‌گرایانه در چهارچوب رویکرد غیرباورمحور به ایمان، تلاش می‌کند بدون فرض ضرورت باور برای ایمان، ایمان را در قالب فرض راهنمای عمل تبیین کند. این ویژگی به مدل غیرباورمحور امکان می‌دهد تا در مواجهه با شک عمیق فکری، بدون مواجه شدن در چالش‌های رویکرد باورمحور، امکانی معقول برای اتخاذ ایمان فراهم آورد. دو مدل مورد بررسی، هرچند هر دو بر عقلانیت عملی و مخاطره در وضعیت شک تأکید دارند، در الزام باور برای ایمان با هم اختلاف دارند. همچنین، مقاله نشان می‌دهد رویکرد غیرباورمحوری به ایمان در وضعیت تردید معرفتی می‌تواند بدیلی مناسب برای رویکرد سنتی باورمحور تلقی شود. https://jipt.sbu.ac.ir/article_106392_d7e898b4bbe3c1cbdb8a879d1515a158.pdf