دانشگاه شهید بهشتیآینه معرفت2251-801025320250923Participation and Presence: A Reflection on the Relation between the First Principle and the World in Plotinus' Philosophyمشارکت و حضور: تأملی بر نسبت بنیاد و جهان در فلسفهی فلوطین12010596610.48308/jipt.2025.239149.1616FAزهراامینیدانشجوی دکتری، گروه فلسفهی دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.مصطفیزالیگروه فلسفهی دانشکدهی ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.Journal Article20250311One of the challenging issues in Plotinus’ philosophy is the relation between the One (the Foundation) and the world, which has given rise to two distinct interpretive approaches. The central question in these two interpretive traditions revolves around explaining the characterization of the One as "beyond being". According to one interpretation, the "beyond being" principle is pure being devoid of form. In contrast, the rival interpretation holds that the beyond being principle transcends absolute being altogether. This article seeks to address the question of the relation between the One and the world and, subsequently, to adjudicate between these two interpretive approaches by examining the nature of the One’s priority over the world. Through an analysis of the priority, it will be demonstrated that the simplicity and transcendence of the One implies a certain mode of priority which negates any participatory relation between the One and the world. Instead, it leads to a non-participatory presence of the One in the world, a conclusion that aligns with the implications of the second interpretation.از مسائل مناقشهبرانگیز در فلسفهی فلوطین نسبت میان بنیاد و جهان است که دو جریان متمایز، در تفسیر آن، شکل گرفته است. مسئلهی اصلی در این دو جریانِ تفسیری توضیح توصیف بنیاد به فراوجود است. بنا بر تفسیری، مقصود از بنیاد فراوجود وجود محض عاری از صورت است که بهواسطهی وجود خود دارای اشتراک با جهان است، درحالیکه بنیاد فراوجود، بنا بر تفسیر رقیب، فراتر از مطلق وجود و فاقد هرگونه اشتراک با جهان است. جستار پیشرو پاسخ به پرسش نسبت بنیاد و جهان و سپس داوری میان این دو جریان تفسیری را از مسیر تبیین نحوهی تقدم بنیاد بر جهان پی میگیرد. با تبیین تقدم نشان داده خواهد شد که بساطت و تعالی بنیاد مستلزم نحوهای از تقدم بنیاد بر جهان است که نافی اشتراک بنیاد و جهان و نسبت مشارکت میان آن دو است و درعینحال به نسبتی عام و اصطلاحاً حضور بنیاد در جهان میانجامد که با لوازم تفسیر دوم سازگار مینماید.https://jipt.sbu.ac.ir/article_105966_6892ac073c98afe653c770d705f12b34.pdfدانشگاه شهید بهشتیآینه معرفت2251-801025320250923Phenomenological Analysis of the ‘Faculty of Imagination’ and Its Methods of Management from the Perspective of Ibn Sinaتحلیل پدیدارشناسی «قوهی متخیله» و شیوههای مدیریت آن ازمنظر ابنسینا213810592310.48308/jipt.2025.239171.1617FAمصطفیعزیزی علویجهگروه فلسفه، دانشکدهی حکمت و مطالعات ادیان، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران.Journal Article20250313One of the inner faculties of the human soul is the creative imagination (<em>quwwa mutakhayyila</em>), which is inherently dynamic and highly active. When conditions are conducive to imaginative activity, it wastes no time in engaging in fantasy. This faculty has unrestricted access to both the storehouse of images (phantasia) and memory, and whenever the intellect is inattentive or idle, the imagination seizes the moment to construct its own fictions. Its primary function lies in combining disparate forms and separating conjoined ones, playing a pivotal role in shaping internal experiences. Among classical scholars, Ibn Sīnā paid particular attention to the phenomenological aspects of imagination and proposed systematic methods for its regulation and discipline. These include: continuous supervision by the rational faculty, restricting access to the reservoir of images, purposeful and methodical utilization of imagination under the guidance of reason, spiritual and ethical refinement of the soul, maintaining physical health and balanced temperament, fulfilling bodily needs, cultivating truthfulness, and avoiding deceit. This study, employing a rational-analytical method, first examines the phenomenological features of the creative imagination and then explores Ibn Sina’s strategies for its management, along with the psychological, ethical, and existential consequences of unrestrained imaginative activity.یکی از قوای باطنی نفس انسانی قوهی متخیله است. این قوه در سرشت خود بسیار کنشگر و پویاست و، اگر شرایط را برای خیالپردازی فراهم ببیند، لحظهای درنگ نمیکند. متخیله دسترسی آزاد به دو مخزن خیال و حافظه دارد و، آنگاه که عقل در غفلت بهسرمیبرد، فرصت را مغتنم میشمرد و خیالبافی میکند. مهمترین کارکرد متخیله در ترکیب کردن صورتهای جدا از هم و جداسازی صورتهای بههمپیوسته جلوهگر میشود. از میان نفسپژوهان، ابنسینا به ویژگیهای پدیداری متخیله اهتمام ویژه داشته و تلاش کرده راهکارها و شیوههای نوینی برای مهار متخیله پیشنهاد دهد. این راهکارها عبارتاند از نظارت و مراقبت پیوستهی عقل، از دسترس خارج کردن مخزن خیال، بهکارگیری هدفمند و روشمند متخیله ازسوی عقل، تقویت جنبهی معنوی و سلوکی نفس، اصلاح مزاج و سلامتی جسم، برطرف کردن نیازهای بدنی، عادت به راستگویی و پرهیز از نیرنگ است. در این پژوهش، با تکیه بر روش عقلی – تحلیلی، نخست ویژگیهای پدیدارشناختی متخیله و سپس شیوههای مدیریت و مهار آن و نیز پیامدهای تخیل افسارگسیخته ازمنظر ابنسینا بازپژوهی شده است.https://jipt.sbu.ac.ir/article_105923_78dae13e84b1ab5d31a38f6729dc1deb.pdfدانشگاه شهید بهشتیآینه معرفت2251-801025320250923Critical Analysis of Sayyid Ṣadr al-Dīn Dashtakī's Approach to the Definition of Mental Existenceتحلیل انتقادی رویکرد سیّد صدرالدین دشتکی در تعریف وجود ذهنی396010617710.48308/jipt.2025.239528.1623FAزینبصادقیگروه فلسفه و منطق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.0009-0002-4472-6578محمدسعیدی مهرگروه فلسفه و منطق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.رضااکبریگروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات، معارف اسلامی و ارشاد، دانشگاه امام صادق، تهران، ایران.Journal Article20250424<span style="letter-spacing: -.1pt;">In Islamic philosophy, the doctrine of <em>mental existence</em> (<em>wujūd-e zehnī</em>) occupies a fundamental position in metaphysical discourse. Sayyid Ṣadr al-Dīn Muḥammad Dashtakī, a prominent philosopher of the Shiraz School, advanced original perspectives on this subject. Although best known for his theory of <em>the</em> <em>Transformation of Essence</em> (<em>inqilāb al-zāt</em>), he also proposed significant but less-studied ideas, including a distinctive interpretation of the division of existence (<em>taqsīm al-wujūd</em>) and a denial of mental existence as traditionally conceived, while simultaneously endorsing mental forms (<em>al-taṣawwurāt al-zihniyya</em>). Beyond its historical significance, analysis of these views elucidates the Transformation of Essence within Dashtakī’s philosophy. This study employs an analytical-critical method,<strong> </strong>with special reference to Dashtakī’s glosses on Qūshjī’s <em>Sharḥ al-Tajrīd</em>, to critically examine his position. The findings demonstrate that he rejects mental existence conceived as “form conditioned by its representative aspect” a position coherent with his theory of Transformation. For Dashtakī, mental existence is devoid of the essential attributes, concomitants, and causal effects of extra-mental reality. Yet, non-representational mental forms may retain their own distinctive features.</span>نظریهی وجود ذهنی از ارکان فلسفهی اسلامی است. سیّد صدرالدین محمد دشتکی از فلاسفهی نامدار مکتب شیراز، در این زمینه، دیدگاههای بدیع و متمایزی دارد. هرچند شهرت او در این باب بیشتر به نظریهی «انقلاب ذات» بازمیگردد، تحلیلش از انقسام وجود و انکار وجود ذهنی – با پذیرش صورت ذهنی – از نوآوریهای کمتر شناختهشدهای است که تاکنون پژوهش مستقلی درخصوص آن انجام نشده است. بررسی این دیدگاهها، افزون بر اهمیت تاریخی، زمینهی درک دقیقتری از نگرهی انقلاب ذات در نظام فکری دشتکی را فراهم میآورد. این پژوهه با روش تحلیلی - انتقادی و برپایهی مطالعهی مستقیم آثار دشتکی، بهویژه حاشیههایش بر <em>شرح تجرید</em> قوشچی، به واکاوی این آرا میپردازد. بر مبنای یافتهها، دشتکی وجود ذهنی بهمثابهی «صورت مقید به حیث حکایت» را انکار میکند، که به نظر میرسد با نظریهی انقلاب سازگار است. طبعاً وجود ذهنی در این معنا فاقد ذاتیات، صفات و معلولهای وجود خارجی است، اما صورتی که حکایت ندارد میتواند برخوردار از ویژگیهای خاص خود باشد.https://jipt.sbu.ac.ir/article_106177_1d0f6eac61c4e4346d98209dfde35494.pdfدانشگاه شهید بهشتیآینه معرفت2251-801025320250923Principles for Healthy and Constructive Engagement with the World Based on Imam Ali’s Sayingsاصول مواجههی سالم و سازنده با دنیا، مبتنی بر سخنان امام علی(ع)618610594510.48308/jipt.2025.239411.1620FAعلیعیدی عطارزادهکارشناس ارشد تربیت اخلاقی، مؤسسهی آموزش عالی اخلاق و تربیت، قم، ایران.فاطمهوجدانیدانشکدهی الهیات و ادیان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.Journal Article20250416In religious view the world has been deliberately and wisely designed to serve as the optimal environment for human growth and perfection. This study identifies the essential characteristics of the world as a context and stimulus for perfection, drawing on the perspectives of Imam Ali, and extracts constructive approaches corresponding to engaging with these characteristics. Research method was a descriptive-analytical method and ten key characteristics of the world were identified: the intermingling of truth and falsehood; diversity and multiplicity (of human beings); the fusion of suffering and pleasure (test-centeredness); a realm of constant transformation; a battleground for Satan; a domain for free will and choice; an abode of truth and duty; a domain of action and consequence; the interconnectedness of this world and the Hereafter; mutual influence and shared destiny between worlds. Then 32 guiding principles for constructive engagement with the world were obtained (such as: adopting truth-based criteria, strengthening wisdom and discernment, assigning and accepting responsibility in accordance with individual talents and capacities, anticipating and understanding the philosophy of hardship, regulating desires, mutual supervision and accountability, the collective pursuit of truth, faithful unity, and collaborative, benevolent participation).در رویکرد دینی، دنیا با ویژگیهای خاصی طراحی شده تا بهترین موقعیت و محرک رشد انسانی باشد. هدف این تحقیق بازشناسی ویژگیهای دنیا بهمنزلهی بستر و محرک رشد با تکیه بر دیدگاههای امام علی<sup>(ع)</sup> و نیز استخراج شیوههای مواجههی سازنده با دنیا متناظر با این ویژگیهاست. این تحقیق به شیوهی توصیفی - تحلیلی انجام شد و ده ویژگی برای دنیا به دست آمد (آمیختگی حق و باطل، تنوع و کثرت (انسانها)، درهمتنیدگی رنج و لذت (آزمون محوری)، دار دگرگونیهای مداوم، جولانگاه شیطان، محمل انتخاب، سرای حق و تکلیف، سرای عمل و عکسالعمل، پیوستگی دنیا با جهان آخرت و تأثیر متقابل و سرنوشت مشترک). سپس، سیودو (۳۲) اصل برای مواجههی سازنده با دنیا استخراج شد، ازجمله اتخاذ شاخصهای حق، تقویت خرد، مسئولیتسپاری و مسئولیتپذیری متناسب با استعدادها و توانمندیها، درک فلسفهی سختیها، تنظیم رغبتها، هممراقبتی، حقطلبی جمعی، وحدت مؤمنانه و مشارکت جمعی خیرمحور.https://jipt.sbu.ac.ir/article_105945_68b52ef81d476241ed83c0e8b4d2711e.pdfدانشگاه شهید بهشتیآینه معرفت2251-801025320250923Explanation of Mutahari's reading of the relationship between Evolution and Theismتبیین خوانش استاد مطهری از رابطهی تکامل با توحید8710410610510.48308/jipt.2025.223410.1609FAمحمودرسولیگروه معارف اسلامی، دانشکدهی علوم انسانی دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.Journal Article20250416The theory of evolution encountered various challenges within the Western intellectual and philosophical tradition. In the Islamic world, theologians adopted affirmative, negatory, and interpretive approaches. Mutahhari considered the most significant issue in the science-religion discourse to be the "principle of evolution" and the "principle of Theism." Employing a rational-philosophical approach and drawing on religious and philosophical concepts and terminology, he offers a distinctive explanation. According to him, divine unity does not necessitate creationism, nor does the transformation of species inevitably lead to materialism. Instead, their relationship must be clarified through logical and philosophical analysis, recognizing any perceived conflict as illusory. He attributes the root of this conflict to medieval philosophical thought, the inadequacy of Western philosophical concepts, and misinterpretations of religious texts. To resolve this tension, Mutahhari introduces the symbolic nature of revelation’s language in the narrative of Adam’s creation, distinguishes between the linguistic frameworks of science and religion, and references various formulations of the conflict. Employing an analytical-descriptive approach and drawing on Mutahhari’s philosophical, religious, interpretive, historical, social, ethical, and methodological premises, this article identifies the roots of the conflict-oriented perspective. It demonstrates the absence of a logical necessity linking theism with creationist theories or materialism with evolution, while emphasizing the dependence of evolutionary principles on supernatural and divine factors in the process of creation.نظریهی تکامل با مواجههای مختلفی در سنت فکری - فلسفی غرب روبهرو شد. در جهان اسلام، متکلمان خوانش تأییدی، انکاری و تفسیری اتخاذ کردند. شهید مطهری مهمترین مسئلهی علم و دین را «اصل تکامل» و «اصل توحید» دانسته و، با رویکرد عقلی - فلسفی و با مدد مفاهیم و اصطلاحات دینی و فلسفی، تبیینی خاص ارائه میکند. به باور وی، نه توحید مستلزم آفرینش است و نه از تبدل انواع میتوان مادهگرایی را نتیجه گرفت، بلکه باید نسبت آن دو را با تحلیل منطقی و فلسفی روشن کرد و تضاد توهمی دانست. وی ریشهی تعارض را در تفکرات فلسفی قرون وسطی و نارسایی مفاهیم فلسفی مغرب زمین و تفسیر ناروا از متون دینی میانگارد. برای رفع تعارض، ضمن نمادین معرفی کردن زبان وحی در داستان خلقت آدم، به تفکیک زبانشناسی علم و دین و تقریرهای مختلفِ تعارض اشاره میکند. این مقاله با رویکرد تحلیلی - توصیفی و، با استمداد از پیشفرضهای فلسفی، دینی، تفسیری، تاریخی، اجتماعی، اخلاقی و روششناختی شهید مطهری، ریشههای دیدگاه تعارضانگارانه را معرفی و عدمملازمهی منطقی خداشناسی با نظریههای خلقت و مادهگرایی با تکامل را مدلل میکند و نیازمندی اصول تکامل به عوامل فراطبیعی و الهی را در روند خلقت گوشزد میکند.https://jipt.sbu.ac.ir/article_106105_7e7c49b300990615ba9bd7e9dfc10059.pdfدانشگاه شهید بهشتیآینه معرفت2251-801025320250923Examining the Paradox of Transcendence as an Exaltation of Human Nature in the Thought of Anton LaVeyبررسی پارادوکس اعتلا بهمنزلهی ستایشِ طبیعتِ انسانی در اندیشهی آنتوان لاوی10512210622010.48308/jipt.2025.240017.1631FAمحمد حسینکیانیگروه فلسفه و کلام، دانشکدهی مطالعات اسلامی، دانشگاه بینالمللی اهلبیت، تهران، ایران.Journal Article20250518This article examines Anton LaVey’s conception of existential transcendence, a view grounded in the reinterpretation of spirituality through human nature, natural desires, and worldly pleasures. The central question is whether such an account of transcendence, framed as the glorification of human nature, results in a paradox. Employing an analytical–critical method, the study evaluates the validity of this perspective and advances the hypothesis that LaVey’s reading of transcendence is constructed within the framework of human–demonic unity. The findings suggest that reducing transcendence to hedonism and attempting to systematize it within a quasi-religious structure produces a fundamental contradiction. On the theoretical level, the failure to distinguish between pleasure and suffering, or between immediate and enduring satisfaction, generates epistemological deficiencies and undermines the assessment of moral and social implications. On the experiential level, the neglect of rational, emotional, and metaphysical dimensions renders the account incomplete. The article concludes that LaVey’s approach, despite its claim to celebrate human nature, ultimately lacks the capacity to provide an adequate explanation of existential transcendence.این مقاله به بررسی نگرش آنتوان لاوی دربارهی «اعتلای وجودی» میپردازد؛ نگرشی که در بازخوانی معنویت مبنی بر خوی انسانی، تمنیات طبیعی و لذتهای اینجهانی است. پرسش اصلی آن است که آیا چنین تلقیای از اعتلا بهمثابهی ستایش طبیعت انسانی بهنوعی پارادوکس منجر میشود؟ مقاله با روش تحلیلی-انتقادی به اعتبارسنجی این رویکرد میپردازد و بر این فرضیه استوار است که قرائت لاوی از اعتلا در بستر یگانگی انسان و شیطان شکل میگیرد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که تقلیل اعتلا به لذتگرایی و تلاش برای نظاممندی آن در قالبی شبهدینی به تناقضی بنیادین میانجامد. این پارادوکس، ازیکسو، در سطح نظری، بهسبب ناتوانی در تفکیک میان لذت و رنج یا لذت آنی و پایدار موجب نقص معرفتشناختی میشود و امکان ارزیابی پیامدهای اخلاقی و اجتماعی را مخدوش میسازد و، ازسویدیگر، بهواسطهی نادیده گرفتن ابعاد عقلانی، عاطفی و متافیزیکی تجربهی انسانی نیز فاقد جامعیت است. بنابراین، نتیجهی مقاله آن است که نگرش لاوی به اعتلا، بهرغم داعیهاش در ستایش خوی انسانی، درنهایت فاقد توان تبیین کارآمد از مفهوم اعتلای وجودی است.https://jipt.sbu.ac.ir/article_106220_e44f8b6364e652e6e254cfcef6176f82.pdfدانشگاه شهید بهشتیآینه معرفت2251-801025320250923Critical Evaluation of Fayyāzi’s Perspective on God Possessing an Quiddityارزیابی انتقادی دیدگاه فیاضی در باب ماهیت داشتنِ خداوند12314010631510.48308/jipt.2025.239363.1619FAسهیلامحمدیدانشجوی کارشناسی ارشد فلسفه و کلام اسلامی، گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدهی الهیات، دانشگاه تهران، ایران.قاسمعلیکوچنانیگروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدهی الهیات، دانشگاه تهران، ایران.مجیداحسنگروه فلسفه، دانشکدهی الهیات، دانشگاه امام صادق، تهران، ایران.Journal Article20250423The discussion of God's lack of essence in the strict sense is one of the significant topics in Islamic philosophy, with profound implications for discussions in metaphysics in its strict sense, such as divine unity, knowledge of the Divine, the simplicity of God's essence, the absence of a common genus between the necessary and contingent beings, and the non-causality of the Necessary Being. Philosophers of the Peripatetic and Transcendent Philosophy traditions have presented various arguments in defense of God's pure existence and the negation of essence from Him. Among them, a contemporary Islamic philosopher (Gholamreza Fayyāzi) has critiqued these arguments and, by presenting rational and transmitted evidence, concluded that God possesses an essence. His unique interpretation of the conceptual nature of essence in Transcendent Philosophy has played a significant role in articulating his claim. This study, conducted through a descriptive-analytical method with a documentary approach, seeks to describe and evaluate Fayyāzi’s perspective. The findings will demonstrate that his critiques of the philosophers' arguments regarding God's lack of quiddity are not valid, and the rational and transmitted evidence he claims to support God's possession of essence is not conclusive.بحث ماهیت بالمعنی الاخص نداشتنِ خداوند ازجمله مباحث مهم در فلسفهی اسلامی است که تأثیرات مهمی در مباحث الهیات بالمعنی الاخص همچون توحید الهی، معرفت به حضرت حق، بساطت ذات الهی، عدم وجود جنس مشترک میان واجب و ممکنات، و معلول نبودن واجب دارد. فلاسفهی حکمت مشاء و حکمت متعالیه در دفاع از صرف الوجود بودن خداوند و نفی ماهیت از او ادلهی متعددی اقامه کردهاند. دراینمیان، یکی از حکمای معاصر فلسفهی اسلامی (غلامرضا فیاضی)، با نقد ادلهی مذکور و نیز اقامهی ادلهی عقلی و نقلی، ماهیت داشتنِ خداوند را نتیجه گرفته است. تفسیر خاص وی از نحوهی اعتباریت ماهیت در حکمت متعالیه نقش جدی در تبیین مدعای وی داشته است. این پژوهش، که به روش توصیفی تحلیلی و با رویکرد اسنادی سامان یافته، میکوشد دیدگاه فیاضی را توصیف و درعینحال ارزیابی کند. نتیجهی بررسی نشان خواهد داد که نقدهای وی به ادلهی حکما در باب ماهیت نداشتنِ خداوند وارد نیست و ادلهی عقلی و نقلی مورد ادعا در اثبات ماهیت برای خداوند تام نیست.https://jipt.sbu.ac.ir/article_106315_b3dd1605a23fac4ee9e912c5ca9ebe1d.pdf