Document Type : Scientific-research


1 Student of Payame Noor University of Tehran

2 Associate Professor, Department of Philosophy of religion, University of Tehran

3 Associate Professor, Department of Philosophy, Payame Noor University, Tehran


The purpose of this study is to investigate the function of religious experience in making sense of life from William James’ point of view along with the description and analysis of the critiques. He considers the religious experience as a necessary and sufficient condition for discovering meaning. He considers religion as something individual. With the evidence he provides for the subjectivity of emotions and the privacy of the mental life, we find out that James' views correspond with the new science and the specificity of religious experience and its meaning. Also, James' empirical explanations are uncertain and he does not see the need
* University of Tehran                          
** Payame Noor University                   
** Payame Noor University                   
  Reception date: 99/8/25                         Acceptance date: 99/11/15
to prove it rationally. Empirical explanations such as search for meaning by all human beings and the falsification of meaning and the reduction of meaning to purpose indicate that the search for meaning is the most fundamental driving force in life and the reason for man’s religious sense. James looks more at the sense of meaning than the meaning itself. James' view of religious experience and meaning is influenced by pragmatic thinking about utility.


آذربایجانی،مسعود،روان‌شناسی دین از دیدگاه ویلیام جیمز، قم،پژوهشگاه حوزه
   و دانشگاه،1390.
استیس، والترترنس، دین و نگرش نوین،ترجمة احمدرضاجلیلی،تهران،حکمت،1395.
تیلور، چارلز، تنوع دین درروزگارما(دیداری دوباره باویلیام جیمز)،ترجمة مصطفی
جوکار، معصومه، نقد و بررسی معنای زندگی ازدیدگاه ژان پل سارتر(پایان نامه کارشناسی
   ارشد فلسفة دین)، دانشگاه زنجان،1391.
جیمز، ویلیام، تنوع تجربة دینی، ترجمة حسین کیانی، تهران، حکمت،1393.
______، دین وروان، ج2، ترجمة مهدی قائنی، قم، دارالفکر، 1376.
رابرتسون، یان، درآمدی برجامعه، ترجمة حسین بهروان، مشهد، آستان قدس،1373.
عباسی، ولی‌الله،"ماهیت‌شناسی تجربة دینی"، پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، شمارة51 و52،
  فروردین/تیر1384، ص66-154.
فرانکل، ویکتور، انسان درجستجوی معنا، ترجمة اکبرمعارفی، تهران، دانشگاه تهران، 1398.
متس، تادئوس، معنای زندگی، ترجمة ابوالفضل توکلی شاندیز، تهران، ققنوس،1394.
مسلین،کیت، فلسفه ذهن، ترجمه مهدی ذاکری، قم، پژوهشگاه علوم وفرهنگ اسلامی،1388.
ناصری، ذولفقار، «معنای زندگی درحیات دینی و سکولار» (نقد دیدگاه ریچاردتیلور)، دو
فصلنامة تأملات فلسفی دانشگاه زنجان، سال هشتم، شمارة21،پاییز و زمستان1397،
وولف، دیوید ام، روان‌شناسی دین، ترجمة محمد دهقانی، تهران، رشد،1393.
هاسپرس، جان، درآمدی برتحلیل فلسفی، ترجمة موسی اکرمی، تهران، طرح نو،1379.
یونگ،کارل گوستاو، روان‌شناسی و دین، ترجمة فوادروحانی، تهران، نشرعلمی ‌و
Barnard,William G,Exploring Unseen Worlds, NewYork, State University of
   New York,1997.
­­Jemes,William,The Varieties of Religious Experience(A Study in Human Nature), Longmans,Green,and CO.91and93Fifth Avenue,NewYork London and Bombay, 1902.
____, The Meaning of Truth,Dover Publications,1909.
Neitz, Jay, & Jacobs, Gerald. H."Polymorphism of the Long-Wavelength Cone in
   Normal Human Colourvision
", Nature,1986, p.623-625
Niebuhr,R. R, "William James on Religious Experience",in Cambridge
  Companion to William James,Ruth Anna Putnam(Ed).Cambridge University
Peirce, Charles. Sanders,"How to Make Our Ideas Clear",Popular Science
  Monthly12 (January1878), pp.286-302. (
Singer, peter, a Meaningful life, Excerpted from“Ethics into Action”, Oxford,