A Philosophical Account of Moral Evil in the Modern World: From the &quot;Banality of Evil&quot; to the &quot;Misappropriation of Moral Discourse&quot;

Arabzadeh, Matinsadat; Fanaei, Abolghasem

doi:10.48308/jipt.2026.245318.1810

A Philosophical Account of Moral Evil in the Modern World: From the "Banality of Evil" to the "Misappropriation of Moral Discourse"

Articles in Press

Document Type : Scientific-research

Authors

Matinsadat Arabzadeh ¹

Abolghasem Fanaei ²

¹ Assistant professor,Department of Islamic Teachings, Faculty of Theology and Religious Studies, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran.

² full professor,Department of philosophy, Mofid University,Q om,Iran.

10.48308/jipt.2026.245318.1810

Abstract

مسئله‌یِ پژوهش بازنگری در تبیین فلسفیِ شرّ اخلاقی در جهان مدرن است؛ شرّی که در جنایات سازمان‌یافته‌یِ قرن بیستم از مشارکت انسانهای عادی در ساختارهای بوروکراتیک پدید آمد و مفاهیم سُنَّتی، مانند رذیلت فردی، از تبیین آن ناتوان ماندند. اهمیت مسئله در آن است که پیش‌گیری از شرّ مستلزم شناخت منشأ آن است. هدف، پاسخ به دو پرسش است: «بازتولید شرّ سازمان‌یافته در جنگ‌های مدرن چگونه تبیین‌پذیر است؟» و «آیا چنین شرّی در اخلاق کانت توجیه‌پذیر است؟».

روش پژوهش تحلیل مفهومی و بازخوانی انتقادی آرای آرنت، استانگنث، وِتِلْسِن و کانت، با مطالعه‌یِ موردیِ آیشمن، است.

ادعای اصلی این است که تبیین‌های مبتنی بر «ابتذال شرّ» و «عاملیّت ایدئولوژیک» ناقص‌اند و تبیین کامل آن نیازمند دو عامل دیگر است: «مصادره‌یِ گفتمان اخلاقی»، یعنی تحریف منطق درونی اخلاق برای توجیه دیگرفریبانه‌یِ خشونت، و «فقدان تخیل اخلاقیِ همدلانه». این دو عامل نوآوری اصلی پژوهش‌اند.

یافته‌ها نشان می‌دهد شرّ مدرن حاصل برهم‌کنش این چهار عامل است و پاسخ پرسش دوم منفی است، زیرا استناد آیشمن به کانت وارونه‌سازی آموزه‌یِ خودآیینی است. نتیجه‌یِ اصلی این است که خطرناک‌ترین صورت شرّ، شرّی است که در پوشش فضیلت ظاهر می‌شود.

Keywords

شرّ مدرن

ابتذال شرّ

عاملیّت ایدئولوژیک

مصادره‌یِ گفتمان اخلاقی

مسئولیت اخلاقی

تخیل اخلاقیِ همدلانه